Göz Devirme Belirtisi
Eye-roll Sign
Tanım
Uykuya geçiş evresinde veya hipnotik induksiyon sırasında gözlerin istemsiz ya da istemli olarak yukarı doğru kayma eğilimi gösterdiği nörofizyolojik belirti.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir hipnoterapi seansında, danışandan derin bir nefes alması ve gözlerini kapatması istendiğinde, klinisyen hastanın göz kapaklarının altındaki göz kürelerinin yukarı doğru kaydığını (göz devirme belirtisi) gözlemler; bu durum hastanın yüksek hipnotik duyarlılığa sahip olabileceğinin bir işareti olarak not edilir.
Derin Analiz
Göz devirme belirtisi, özellikle deneysel hipnoz literatüründe klasik olarak Spiegel'in hipnotik duyarlılık ölçekleriyle ilişkilendirilen somatik bir göstergedir. Bireyler gözlerini kapattıklarında göz kürelerinin yukarı ve arkaya doğru rotasyon yapma derecesi, bireyin telkine yatkınlığının (hypnotic suggestibility) dolaylı bir göstergesi olarak öne sürülmüştür. Ancak bu korelasyonun nedensel bir mekanizmaya dayanıp dayanmadığı, başka bir deyişle gözün yukarı kaymasının hipnotik derinliği doğrudan tetikleyip tetiklemediği henüz ampirik olarak kesinleşmemiştir. Nörofizyolojik düzeyde, bu durum beyin sapındaki okülomotor çekirdekler ile uyku-uyanıklık döngüsünü düzenleyen retiküler formasyon arasındaki geçiş fazı etkileşimleriyle açıklanmaktadır.
Etimoloji
İngilizce 'eye' (göz) + 'roll' (yuvarlanmak, dönmek) ve Latince 'signum' (işaret, belirti) sözcüklerinin birleşiminden oluşan klinik bir semiyoloji terimidir.
Karıştırmayın
Okülomotor apraksi, nistagmus ve Bell belirtisi (Gözlerin yukarı ve dışarı kaydığı ancak farklı patolojilerle ilişkili olan refleksiv durumlar).