İlaç Metabolizması
Drug Metabolism
Tanım
Canlı organizmanın yabancı kimyasal bileşikleri ve ilaçları, genellikle karaciğer başta olmak üzere çeşitli organlarda enzimatik yollarla kimyasal olarak değiştirerek vücuttan atılmaya hazır hale getirdiği biyotransformasyon sürecidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Depresyon tedavisinde kullanılan bir SSRI grubu ilacın karaciğerdeki CYP2D6 enzimleri tarafından metabolize edilmesi; zayıf metabolizatör genetik profile sahip bir bireyde ilacın plazma konsantrasyonunun tehlikeli düzeyde yükselmesine ve serotonin sendromu riskine yol açması.
Derin Analiz
İlaç metabolizması, farmakokodinaminin ve farmakokinetiğin temel taşlarından biridir; temel amacı lipit (yağ) çözünürlüğü yüksek ve hücre zarlarından kolayca geçen yabancı molekülleri (ksenobiyotikleri), idrar veya safra yoluyla atılabilmeleri için suda çözünür hale getirmektir. Süreç iki ana faza ayrılır: Faz I reaksiyonlarında sitokrom P450 enzim ailesi öncülük eder ve moleküle oksijen eklenmesi, oksijenin uzaklaştırılması veya hidrojen eklenmesi (oksidasyon, redüksiyon veya hidroliz) yoluyla aktif bir polarite kazandırılır. Faz II reaksiyonlarında ise bu moleküllere glukuronidasyon gibi özel fonksiyonel gruplar eklenerek bileşik tamamen polar, inaktif ve renal ya da biliyer yolla atılabilir formata dönüştürülür. Genetik polimorfizmler, yaş, cinsiyet ve eşzamanlı kullanılan diğer ilaçlar bu enzimatik hızları doğrudan etkileyerek toksisite veya tedavi başarısızlığı riskini belirler.
Etimoloji
Karıştırmayın
Farmakodinami (ilacın vücut üzerindeki biyokimyasal ve fizyolojik etkisi) ile farmakokinetik (vücudun ilaç üzerindeki emilim, dağılım, metabolizma ve atılım süreci) kavramları sıkça karıştırılır; ilaç metabolizması bu zincirin sadece kimyasal dönüşüm halkasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Farmakokinetik
Farmakokinetik
Pharmacokinetics
Farmakolojik ajanların canlı bir sistem içerisinde emilim, dağılım, metabolizma ve eliminasyon süreçlerini inceleyen farmakoloji dalıdır.
İncele
Ksenobiyotik
Ksenobiyotik
Xenobiotic
Bir organizmada doğal olarak üretilmeyen ve dış kaynaklı olan kimyasal maddelerin genel adıdır.
İncele
Biyotransformasyon
Biyotransformasyon
Biotransformation
Canlı bir organizma içerisinde, bir maddenin (örneğin bir ilacın) kimyasal reaksiyonlar yoluyla bir başka kimyasal forma dönüştürülmesi metabolik süreci.
İncele