Biyotransformasyon
Biotransformation
Tanım
Canlı bir organizma içerisinde, bir maddenin (örneğin bir ilacın) kimyasal reaksiyonlar yoluyla bir başka kimyasal forma dönüştürülmesi metabolik süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Psikiyatrik tedavide kullanılan diazepam gibi bir benzodiazepin molekülü, karaciğerde biyotransformasyona uğrayarak oksazepam gibi aktif metabolitlere dönüşür; bu durum ilacın vücuttaki etki süresini ve yarı ömrünü doğrudan uzatır.
Derin Analiz
Biyotransformasyon, farmakoloji ve psikofarmakolojide toksikolojik ve terapötik ajanların vücuttan uzaklaştırılmasında veya aktif hale getirilmesinde kritik bir rol oynar. Temel olarak karaciğer başta olmak üzere enzim sistemleri (özellikle sitokrom P450 ailesi) aracılığıyla gerçekleşir. Süreç genellikle iki aşamadan oluşur: Faz I reaksiyonları (oksidasyon, redüksiyon, hidroliz) moleküle polarite kazandırırken, Faz II reaksiyonları (konjugasyon) polar maddelerin böbrekler veya safra yoluyla atılımını kolaylaştırır. Ortaya çıkan metabolitler farmakolojik olarak aktif, inaktif veya toksik türevler olabilir.
Etimoloji
Yunanca 'bios' [yaşam] + Latince 'transformatio' [biçim değiştirme, dönüşüm] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Absorpsiyon (emilim) ve eliminasyon (atılım); biyotransformasyon sürecin sadece kimyasal dönüşüm aşamasını kapsarken, absorpsiyon vücuda girişini, eliminasyon ise bütünüyle vücuttan uzaklaştırılmasını ifade eder.