Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Emilim

Absorption

Tanım

Bir maddenin, nesnenin veya fikrin başka bir sistem tarafından içine alınması; psikolojide ise tek bir uyarıcıya veya düşünceye zihinsel olarak aşırı odaklanma durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik psikoloji bağlamında, bir hastanın seans sırasında dış dünyayla tüm bağını kopararak sadece zihnindeki travmatik bir anıya veya fanteziye odaklanması (zihinsel emilim); farmakolojik bağlamda ise oral yolla alınan bir analjezik ilacın gastrointestinal mukozadan geçerek sistemik dolaşıma karışması.

Derin Analiz

Terim, çok disiplinli bir yapıya sahip olup hem biyofiziksel/fizyolojik süreçleri hem de bilişsel durumları kapsar. Biyolojik ve farmakolojik bağlamda emilim, sıvıların ve çözünmüş maddelerin plazma zarından geçerek hücre içine alınmasını veya farmakolojik ajanların uygulama bölgesinden kan dolaşımına geçişini ifade eder. Bu süreç, ilaç kinetiğinde (farmakokinetik) biyoyararlanımın temel belirleyicisidir. Psikolojik ve bilişsel boyutta ise (özellikle Tellegen Absorption Scale ile ölçülen yapı), bireyin dikkat kaynaklarını tek bir uyarıcıya, hayale veya fanteziye tamamen yöneltmesi, çevresel uyaranlara karşı duyarsızlaşması ve deneyime açıklık eğilimini temsil eder. Nörobiyolojik temelde, dikkat ağlarının (varsayılan durum ağı ve merkezi yürütme ağı) esnekliğine ve duyusal gating mekanizmalarının filtrasyon kapasitesine dayanır.

Etimoloji

Latince 'absorbere' (içine çekmek, yutmak; 'ab-' [uzaklaşma, yönelme] + 'sorbere' [emmek, yutmak]) fiilinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Sürdürülebilir dikkat (sustained attention) ile karıştırılabilir; sürdürülebilir dikkat bilişsel görevin zaman içindeki sürekliliğini hedeflerken, emilim çevreye karşı tam bir duyusal yalıtımı ve içeriğe zihinsel dalmayı kapsar.