Beklenti Tepkisi
Anticipatory Response
Tanım
Uyarıcı henüz sunulmadan önce ortaya çıkan fizyolojik veya davranışsal tepki.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında, her gün saat tam 12.00'de beslenen bir deneysel hayvanın, saat 11.55 civğarında salgılanan mide asidinde ve artan kalp atım hızında gözlenen değişimler birer beklenti tepkisidir. Benzer şekilde, korku koşullama deneylerinde şokun verileceği sinyal tonu çalmadan hemen önce denekte görülen ani irkilme ve otonom sinir sistemi aktivasyonu bu kapsamdadır.
Derin Analiz
Beklenti tepkisi, organizmanın gelecekteki çevresel olaylara uyum sağlamak amacıyla geliştirdiği proaktif bir homeostatik ve bilişsel mekanizmadır. Klasik ve operant koşullama süreçlerinde, ikincil uyarıcıların veya zamansal ipuçlarının asıl pekiştireçten önce gelmesiyle tetiklenir. Nörobiyolojik düzeyde, bu süreç ön beynin prefrontal kortikal alanları ile limbik sistem arasındaki, özellikle de amigdala ve bazal ganglionlar eksenindeki öngörüsel devrelerin iş birliğiyle gerçekleşir. Organizma, geçmiş deneyimlerin izlerini kullanarak gelecekteki uyarıcının gelişini simüle eder ve metabolizmayı bu duruma göre önceden kalibre eder.
Etimoloji
Latince 'anticipare' (önceden almak, -e hazırlanmak; 'ante' [önce] + 'capere' [almak]) ve 'respondere' (karşılık vermek, yanıtlamak) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Refleksif tepki (doğrudan mevcut bir uyarıcıya karşı anında gerçekleşir) ve hazırlayıcı duruş (motor hazırlık) ile karıştırılabilir; ancak beklenti tepkisi henüz var olmayan ama geleceği kesin ya da muhtemel uyarıcıya yönelik zamansal veya koşullu bir ön hazırlıktır.
Keşfetmeye Devam Edin
Klasik Koşullama
Classical Conditioning
Başlangıçta nötr olan bir uyarıcının, refleksif bir tepki uyandıran doğal bir uyarıcıyla defalarca eşleşmesi sonucunda, tek başına o refleksif tepkiyi tetikler hale gelmesini sağlayan temel bir öğrenme mekanizmasıdır.
Koşullu Tepki
Conditioned Response (CR)
Klasik koşullama sürecinde, önceden nötr olan bir uyarıcının koşulsuz uyarıcı ile defalarca eşleşmesi sonucu, bu uyarıcıya karşı istem dışı verilen öğrenilmiş tepki.