Dereceli Potansiyel
Graded Potential
Tanım
Nöron zarında, uyarının şiddetiyle doğru orantılı olarak büyüklüğü değişen ve akson boyunca ilerlemek yerine kaynak mesafesinden uzaklaştıkça azalan lokal elektrik potansiyeli değişimidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Parmağınızla masaya hafifçe dokunduğunuzda dokunma reseptörlerinde küçük bir dereceli potansiyel oluşur; masaya çok daha sert vurduğunuzda ise aynı reseptörde çok daha büyük bir dereceli potansiyel meydana gelir. Bu değişimin büyüklüğü, beyne iletilecek sinyalin sıklığını ve algılanan şiddeti belirler.
Derin Analiz
Dereceli potansiyeller, nöronun dendritlerinde ve soma (hücre gövdesi) bölgesinde, ligand kapılı veya mekanik kapılı iyon kanallarının açılmasıyla ortaya çıkar. Aksiyon potansiyelinin aksine 'ya-hep-ya-hiç' kuralına tabi değildir; uyarı ne kadar güçlüse, zar potansiyelindeki değişiklik de o kadar büyük olur. Bu potansiyeller elektrotonik iletimle yayılır, yani mesafe arttıkça zardaki direnç ve sızıntı nedeniyle amplitüdleri (genlikleri) üstel olarak zayıflar. Reseptör potansiyelleri, postsinaptik potansiyeller ve eşik altı potansiyeller bu gruba dahildir. Akson tepeciğinde (axon hillock) bu lokal potansiyellerin uzaysal ve zamansal olarak toplanması (summation), eşik değerin aşılması durumunda aksiyon potansiyelini tetikler.
Etimoloji
Latince 'gradus' (basamak, derecelendirme) kelimesinden türetilmiş olup, Yeni Latince 'potentialis' (güç, potansiyel) ile birleştirilmiştir.
Karıştırmayın
Aksiyon potansiyeli ile sıkça karıştırılır. Aksiyon potansiyeli sabit boyuttadır, akson boyunca gücünü kaybetmeden (aktif iletimle) ilerler ve ya-hep-ya-hiç yasasına uyar; dereceli potansiyel ise değişken boyutludur, mesafeyle sönümlenir ve pasif elektrotonik yayılım gösterir.
Keşfetmeye Devam Edin
Aksiyon Potansiyeli
Action Potential (AP)
Bir nöronun aksonu boyunca sinirsel iletimi sağlayan, hücre zarındaki elektriksel potansiyelin hızlı ve geçici bir şekilde depolarize olup yeniden dinlenme durumuna dönmesi sürecidir.
İncele
Elektrotonik İletim
Electrotonic Conduction
Sinir veya kas zarında aktif bir aksiyon potansiyeli tetiklemeye yetmeyen eşik altı uyarıların, elektrik potansiyelindeki pasif ve hızla sönümlenen akış yoluyla yayılmasıdır.
İncele