Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Bellek İzi

Memory Trace

Tanım

Sinir sisteminde bir öğrenme deneyimini veya bilgiyi kodladığı varsyılan, nöral değişiklikleri temsil eden hipotetik yapı.

Örnek Vaka / Uygulama

Kliniğe yeni bir dil öğrenirken kelimeleri hatırlamakta zorlandığını belirten bir danışanın, yeni kelimeyi ilk gördüğü an ile aradan geçen bir haftalık süreçteki hippokampal aktivasyon değişimleri; bellek izinin kodlanması, pekiştirilmesi (konsolidasyon) ve geri çağrılması aşamalarına somut bir nörobiyolojik örnek oluşturur.

Derin Analiz

Nöropsikoloji ve bilişsel bilimler literatüründe bellek izi (memory trace), bilginin duyusal kayıttan uzun süreli belleğe geçiş sürecindeki kalıcı sinaptik ve yapısal modifikasyonları ifade etmek için kullanılan teorik bir yapıdır. Karl Lashley'nin engram arayışlarıyla deneysel zemine oturan bu kavram, günümüzde sinaptik plastisite (uzun süreli potansiyalizasyon - LTP), dendritik diken değişimleri ve protein sentezi gibi hücresel mekanizmalarla ilişkilendirilir. Ancak bellek izinin beynin spesifik bir bölgesinde lokalize mi olduğu, yoksa geniş dağılımlı nöral ağlar (nöron toplulukları) boyunca holografik bir formda kodlandığı sorusu, bilişsel sinirbilimin en temel tartışma alanlarından biridir.

Etimoloji

Latince 'memoria' [bellek, hatırlama] ve Eski İngilizce 'spor' / Fransızca 'trace' [iz, ayak izi, belirti] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Engram ile sıklıkla eş anlamlı kullanılır; ancak engram daha çok fiziksel ve kalıcı nöral değişimin bizzat kendisine işaret ederken, bellek izi bu değişimin işlevsel ve teorik temsilini kapsar.