Ekstansör Rijidite
Extensor Rigidity
Tanım
Ekstansör kasların istem dışı ve kalıcı olarak sertleşmesi durumu olup, genellikle üst motor nöron lezyonlarının veya beyincik hasarının lokalizasyonunu belirlemede kritik bir nörolojik göstergedir.
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddet akut kafa travması geçiren ve acil serviste değerlendirilen bir hastada, kolların ve bacakların rijit bir şekilde uzatılmış, başın geriye bükülü pozisyonda (deserebre postür) izlenmesi, beyin sapı düzeyindeki hasara işaret eden klasik bir ekstansör rijidite tablosudur.
Derin Analiz
Nörofizyolojik düzeyde ekstansör rijidite, kas iğcikleri ve gama motor nöron döngüsündeki proprioseptif geri bildirim mekanizmalarının bozulmasıyla ortaya çıkar. Serebellum veya beyin sapı düzeyindeki hasarlar, supraspinal inhibitör kontrolün kalkmasına ve alfa motor nöronların aşırı uyarılmasına neden olur. Bu durum, yerçekimine karşı vücudu dik tutan ekstansör kas gruplarında sürekli bir tonus artışı (hipertoni) ile sonuçlanır. Klinik pratikte deserebre rijidite veya serebellar rijidite tabloları şeklinde kendini gösteren bu bulgu, lezyonun anatomik yerini saptamak için temel bir nörolojik muayene parametresidir.
Etimoloji
Latince 'ex- + tendere' (dışarı germek/uzatmak) kökünden türetilen 'extensor' (gerici/uzatıcı kas) ile Latince 'rigere' (katılaşmak) fiilinden gelen 'rigidity' (katılık/sertlik) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Spastisite ile sıkça karıştırılır; spastisite hız bağımlı bir tonus artışı ve piramidal bulgu iken, ekstansör rijidite hızdan bağımsız, eklem hareket açıklığı boyunca eşit direnç gösteren ekstrapiramidal ve beyin sapı kökenli bir katılıktır.