Hipertoni
Hypertonia
Tanım
Kas gerginliğinde veya tonusunda anormal artış durumu. Genellikle merkezi sinir sistemi hasarlarından kaynaklanır.
Örnek Vaka / Uygulama
İnme (serebrovasküler olay) geçiren bir hastanın fizyoterapi seansında, kolunu bükmeye çalışan klinisyenin kas direncinin hızla arttığını ve ani bir yaylanma (katlanıverme bıçağı fenomeni) hissettiğini bildirmesi hipertoni tablosuna klinik bir örnektir.
Derin Analiz
Nörolojik ve motor kontrol mekanizmalarında, üst motor nöron lezyonları sonucunda inen (desendan) yolların regülasyon kapasitesinin bozulmasıyla ortaya çıkar. Bu durum, omurilik reflekslerinin disfonksiyonuna, kas iğciklerinin (muscle spindles) artmış uyarılabilirliğine ve sinaptik inhibisyonun zayıflamasına yol açar. Sonuç olarak, istirahat halindeki kas tonusunda istemsiz ve sürekli bir direnç artışı gözlemlenir. Klinik pratikte genellikle spastisite ve rijidite kavramlarıyla örtüşse de, patofizyolojik alt tipleri (örneğin hız bağımlı direnç artışı) ayırt edici tanı açısından kritiktir.
Etimoloji
Yunanca 'hyper-' (aşırı, üst düzey) ve 'tonos' (gerginlik, esneklik, ip gerilmesi) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Hipotoni (kas tonusunun düşük olması), Spastisite (hız bağımlı hipertoni alt türü) ve Rijidite (hızdan bağımsız, her iki yönde de görülen direnç artışı). Temel fark, tonusun artış mekanizması ve nörolojik lezyonun yerleşimidir.