Çubuk Görmesi
Rod Vision
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Gece yarısı ışıksız bir odada yürümeye çalışan bir bireyin, merkezi görüş alanında masanın kenarını net olarak seçememesi, ancak odadaki hareketli bir gölgeyi gözünün ucuyla (periferal) fark etmesi çubuk görmesinin somut bir örneğidir.
Derin Analiz
Çubuk görmesi, insan gözünün retina tabakasında bulunan ve fotopigment olarak rodopsin içeren çubuk (baston) fotoreseptörlerinin aktivitesine dayanır. Gün ışığı gibi yüksek yoğunluklu ışıkta bu hücreler 'bloke' olur (fotobleaching); dolayısıyla bu mekanizma tamamen skotopik alanla, yani alacakaranlık ve gece koşullarıyla sınırlıdır. Sinyal iletimi, çok sayıda çubuk hücresinin tek bir bipolar hücreye yakınsama (convergence) yapması sayesinde düşük ışıktaki fotonları toplamak üzere optimize edilmiştir. Bu durum eşik altı uyaranların dahi algılanmasını sağlarken, mekansal çözünürlüğü ve keskinliği düşürür. Foveada çubuk bulunmadığından, çubuk görmesi tamamen periferal (çevresel) retiküler alanlar üzerinden yürütülür; bu da karanlıkta bir nesneye doğrudan bakıldığında onun kaybolması, ancak yana bakıldığında (eksentrik fiksasyon) solukça fark edilmesi olgusunu doğurur.
Etimoloji
İngilizce 'rod' (bıçkı, çubuk - returadaki silindirik fotoreseptör hücre biçiminden ötürü) + 'vision' (Latince 'visio', görmek eylemi veya görüntüsü) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Koni görmesi (fotopik görme) ile sıklıkla karıştırılır; koni görmesi detay ve renk algısından sorumluyken, çubuk görmesi renksiz ve düşük çözünürlüklü gece görüşünü sağlar.
Keşfetmeye Devam Edin
Skotopik Görme
Skotopik Görme
Scotopic Vision
Retinadaki çubuk (rod) sisteminin aracılık ettiği, düşük ışık koşullarında gerçekleşen ve renk ayrımı sağlamadığı için görsel sahneyi gri tonlarda sunan görme biçimidir.
İncele
Fotoreseptör
Fotoreseptör
Photoreceptor
Retinada yer alan ve ışık uyarılarını elektrokimyasal sinyallere dönüştüren özelleşmiş bir görsel duyusal reseptördür.
İncele
Rodopsin
Rodopsin
Rhodopsin
Retinadaki çubuk hücrelerinde yer alan, düşük ışıkta görmeyi sağlayan ve fotonları elektriksel sinyallere dönüştüren ışığa duyarlı bir G proteini kenetli reseptördür.
İncele