Montreal Bilişsel Değerlendirme (moca)
Montreal Cognitive Assessment (moca)
Tanım
Hafif bilişsel bozukluğu ve erken evre demansı saptamak amacıyla geliştirilmiş, yaklaşık 10 dakika süren kısa nöropsikolojik tarama aracıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
68 yaşında, günlük yaşam aktivitelerini bağımsız yürütebilen ancak son altı aydır randevularını unutmaya başlayan bir emekli öğretmen hafıza yakınmasıyla kliniğe başvurur. Nöroloji uzmanı, geleneksel tarama testlerinde normal sınırda çıkan hastaya MoCA uygular. Hasta, Trail Making B testi (yürütücü işlev), küp çatma (visüonstrüktif beceri) ve gecikmeli hatırlama alt testlerinde hata yaparak 24 puan alır; böylece erken evre hafif bilişsel bozukluk tablosu netleşir.
Derin Analiz
Kanadalı nörolog Ziad S. Nasreddine ve meslektaşları tarafından 2005 yılında geliştirilen Montreal Bilişsel Değerlendirme (MoCA), özellikle Mini-Mental State Examination (MMSE) testinin yetersiz kaldığı hafif bilişsel bozukluk (MCI) vakalarını yakalamak üzere tasarlanmıştır. 30 puan üzerinden değerlendirilen test; yürütücü işlevler, visüonstrüktif beceriler, adlandırma, bellek, dikkat, dil, soyut düşünme ve yönelim alanlarını çok boyutlu bir yapıda tarar. 26 ve üzeri puanlar klinik olarak normal kabul edilirken, testin duyarlılık oranı karmaşık kortikal işlevlerdeki ince yıkımları erken evrede saptayabilmesi açısından kritik bir önem taşır.
Etimoloji
Fransızca 'Montréal' [Kanada'daki kurucu şehir] + Latince 'cognitio' [bilgi/idrak] + 'assidere' [yanına oturmak, değerlendirmek]
Karıştırmayın
Mini-Mental State Examination (MMSE) ile sıklıkla karıştırılır; ancak MMSE daha çok orta-ağır demans taramasında ve bellek/yönelim odaklıyken, MoCA yürütücü işlevler ve soyutlama gibi frontal lob dinamiklerini de içeren daha hassas bir seçiciliğe sahiptir.