Çok Faktörlü Kalıtım
Multifactorial İnheritance
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik genetik danışmanlığında boy uzunluğu veya kardiyovasküler hastalık riskinin hesaplanması: Ailesinde erken yaşta kalp krizi öyküsü bulunan bir bireyin genetik risk skorunun yüksek olması, ancak düzenli egzersiz ve Akdeniz tipi beslenme gibi çevresel modifikatörlerle bu eşik değerin altında tutularak hastalığın fenotipte kendini göstermesinin engellenmesi.
Derin Analiz
Çok faktörlü kalıtım, kalitatif (kesikli) mendelyen kalıtım kalıplarından farklı olarak kantitatif (sürekli) değişkenlik gösteren fenotipleri açıklar. Populasyon genetiği ve davranış genetiğinde, genetik varyans ile çevresel varyansın (V_P = V_G + V_E) toplamı üzerinden incelenir. Polijenik kalıtım kavramıyla yakından ilişkili olmakla birlikte, sadece genetik yükü değil, epigenetik ve ekolojik değişkenleri de hesaba katar. Tip II diyabet, hipertansiyon ve şizofreni gibi karmaşık fenotiplerin aktarımında temel modeldir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Monogenik (tek gen) kalıtım ile sıklıkla karıştırılır; monogenik özellikler net mendelyen oranlar (örneğin otozomal resesif) gösterirken, çok faktörlü kalıtım çan eğrisi (normal dağılım) sergiler ve tek başına genetik determinizm içermez.