Zihin Körlüğü
Mindblindness
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Otispi spektrum bozukluğu olan 10 yaşındaki bir çocuğun, annesinin mutfakta elini kesip acıyla ağladığını gördüğünde, annesinin üzgün olduğunu anlaması yerine, sadece mutfaktaki bıçağın yere düştüğü fiziksel olayla ilgilenmesi veya annesinin neden ağladığını mantıksal bir inanç bağlamına oturtamaması zihin körlüğünün klinik bir yansımasıdır.
Derin Analiz
Zihin körlüğü, bilişsel bilimler ve nöropsikoloji bağlamında, başkalarının içsel dünyasını modelleme kapasitesinin (Theory of Mind - ToM) işlev bozukluğunu veya yokluğunu ifade eder. Simon Baron-Cohen'in kuramsal çerçevesine göre, bu durum otizm spektrum bozukluğu (ASD) tanısı alan bireylerin sosyal etkileşimlerde yaşadığı temel zorlukların merkezinde yer alır. Nörobiyolojik düzeyde; üst temporal sulkus (STS), medial prefrontal korteks ve amigdala gibi sosyal beyin ağlarını oluşturan yapıların işlevsel bağlantısallığındaki farklılıklarla ilişkilendirilir. Birey, fiziksel dünyayı nesnel olarak algılayabilirken, ötekinin zihnindeki 'inanç-arzu' mantık yürütme zincirini simüle edemez; bu da sosyal dünyayı tahmin edilemez, mekanik ve karmaşık bir kaos olarak deneyimlemesine yol açar.
Etimoloji
İngilizce 'mind' (zihin, akıl) ve 'blindness' (körlük) kelimelerinin birleşiminden oluşan melez bir terimdir. British psikolog Simon Baron-Cohen tarafından 1990'larda bilişsel gelişim ve otizm spektrum bozukluğu literatürüne kazandırılmıştır; köken olarak Hermann Munk'un 1881'de görsel agnozi için kullandığı 'Seelenblindheit' (ruh körlüğü) kavramından esinlenmiştir.
Karıştırmayın
Empati eksikliği (duygusal rezonansın azlığı ile karıştırılır; oysa zihin körlüğü duygusal değil, bilişsel bir perspektif alma ve zihin okuma eksikliğidir) ve Aleksitimi (kendi duygularını tanıma ve adlandırma güçlüğü).