Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Aromataz

Aromatase

Tanım

Androjenleri (erkek eşey hormonlarını) östrojenlere (dişi eşey hormonlarına) dönüştüren sitokrom P450 ailesine ait bir enzim.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik onkolojide, menopoz sonrası östrojen bağımlı meme kanseri tedavisinde, tümör büyümesini tetikleyen östrojen sentezini durdurmak amacıyla 'aromataz inhibitörleri' (letrozol, anastrozol gibi) adı verilen farmakolojik ajanlar kullanılır.

Derin Analiz

Aromataz (CYP19A1), steroidogenez yolunun en kritik basamağını katalize eden, özellikle gonadlarda, yağ dokusunda ve nörolojik olarak amigdala ile hipotalamusta yoğunlaşan bir monooksijenazdır. Androjen molekülündeki A halkasının aromatizasyonunu sağlayarak testosteronu östradiole, androstenedionu ise estrona dönüştürür. Nörobiyolojik düzlemde, beyin içi aromatizasyon hipotezi çerçevesinde; fetal veya neonatal dönemde erkekte testosteronun beyin dokusu içinde lokal olarak östrojenleşmesi, nöronal cinsiyet farklılaşmasının (sexual differentiation) temel mekanizmalarından birini oluşturur. Enzimin ekspresyon düzeyi; nöroendokrin süreçleri, limbik sistemdeki duygu durum regülasyonunu ve bazı hormona duyarlı malignitelerin (örneğin östrojen reseptör pozitif meme kanserleri) fizyopatolojisini doğrudan etkiler.

Etimoloji

Yunanca 'aroma' (tatlı koku, hoş koku - kimyada benzen halkalarını ifade eder) + Fransızca son ek '-ase' (enzimleri belirten sonek).

Karıştırmayın

5-alfa redüktaz (testosteronu daha güçlü bir androjen olan dihidrotestosterona [DHT] dönüştürür; aromataz ise östrojenleştirir).