Toparlanma Süresi
Recovery Time
Tanım
Bir nöral birimin ya da fizyolojik sürecin, bir uyarıcıya verdiği yanıtın ardından taban çizgisine (baseline) dönebilmesi ve yeniden uyarılabilir hale gelmesi için geçen süre.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun bir somatosasensoryal uyarıma maruz kalan bir motor nöronun, ikinci bir aksiyon potansiyeli üretebilmesi için milisaniyeler mertebesinde bir mutlak ve bağıl refrakter dönemden geçmesi gerekir. Benzer şekilde, otonom sinir sisteminin sempatik aktivasyon (savaş ya da kaç tepkisi) sonrasında parasempatik tonus aracılığıyla kardiyovasküler parametreleri (kalp hızı ve kan basıncı) dinlenim düzeyine getirmesi makro düzeydeki bir toparlanma süresi örneğidir.
Derin Analiz
Nörofizyoloji ve biyolojik psikoloji bağlamında toparlanma süresi, aksiyon potansiyelinin ardından hücre zarının (membran) iyonik dengesini yeniden kurma mekanizmasıyla doğrudan ilişkilidir. Sodyum-potasyum pompasının aktif taşınımı ve voltaj kapılı iyon kanallarının inaktivasyon durumundan dinlenim potansiyeline geçiş evresi bu süreci belirler. Eksitatör postsinaptik potansiyellerin (EPSP) ve inhibitör postsinaptik potansiyellerin (IPSP) zamanlaması, sinaptik iletinin verimliliğini ve sinir ağlarının ateşleme eşiğini doğrudan bu süre zarfına göre şekillendirir. Uzun süreli potansiyasyon (LTP) veya depresyon (LTD) gibi sinaptik plastisite süreçlerinde de nöronal toparlanma dinamikleri kritik bir belirleyicidir.
Etimoloji
İngilizce 'recover' (Latince: 're-' [yeniden] + 'recuperare' [geri almak, yeniden kazanmak]) fiilinden türetilen 'recovery' ve Eski İngilizce 'tīma' (zaman, dönem) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Refrakter dönem (refractory period) genellikle toparlanma süresiyle eşanlamlı kullanılır; ancak refrakter dönem bu sürenin uyarılabilirlik kısıtına odaklanan alt bileşenidir, toparlanma süresi ise tüm fizyolojik homeostaz dönüşünü kapsar.
Keşfetmeye Devam Edin
Refrakter Dönem
Refrakter Dönem
Refractory Period
Bir uyarılabilir hücrenin (nöron veya kas hücresi) bir aksiyon potansiyeli ürettikten sonra, yeni bir uyarıya tepki veremediği veya yanıt oluşturmak için normalden çok daha güçlü bir uyarıya ihtiyaç duyduğu dinlenme ve iyileşme evresi.
İncele
Aksiyon Potansiyeli
Aksiyon Potansiyeli
Action Potential (AP)
Bir nöronun aksonu boyunca sinirsel iletimi sağlayan, hücre zarındaki elektriksel potansiyelin hızlı ve geçici bir şekilde depolarize olup yeniden dinlenme durumuna dönmesi sürecidir.
İncele
Homeostaz
Homeostaz
Homeostasis
Canlının iç ortamındaki biyolojik ve kimyasal parametrelerin kararlı bir dengede tutulmasını sağlayan aktif düzenleme mekanizması.
İncele