EPSP
EPSP
Tanım
Sinaps sonrası nöronda aksiyon potansiyeli tetiklenme olasılığını artıran, zarın depolarizasyonuyla sonuçlanan geçici membran potansiyeli değişimidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Parkta yürürken ayağınıza bir taş çarptığında, duyu nöronlarından omuriliğe gelen sinyaller motor nöronlar üzerinde ardışık EPSP'ler yaratır. Bu küçük uyarıcı potansiyeller eşik değerini aştığında kasların kasılmasını sağlayan aksiyon potansiyeli tetiklenir.
Derin Analiz
Nörofizyolojik düzeyde EPSP, presinaptik uçtan salınan glutamat gibi uyarıcı nörotransmitterlerin postsynaptik membrandaki ligand kapılı iyon kanallarını (özellikle sodyum ve potasyum geçişine izin veren iyonotropik reseptörleri) açmasıyla meydana gelir. Hücre içine giren net pozitif yük (çoğunlukla Na+ iyonları akışı), hücre içi negatifliği azaltarak membranı eşik değerine yaklaştırır. Bu yerel dereceli potansiyel (graded potential), akson tepeciğine doğru ilerler; uzaysal ve zamansal toplulaştırma (summation) ilkelerine tabi olarak nöronun ateşlenip ateşlenmeyeceğini belirleyen temel sinaptik entegrasyon birimidir.
Etimoloji
İngilizce 'Excitatory' (uyarıcı), 'Postsynaptic' (sinaps sonrası) ve 'Potential' (potansiyel) kelimelerinin baş harflerinden oluşan akronimdir. Kökleri Latince 'excitare' (harekete geçirmek, uyandırmak) ve 'potentia' (güç, yetenek) kelimelerine dayanır.
Karıştırmayın
İnhibituar Postsinaptik Potansiyel (IPSP) ile karıştırılır; IPSP hücreyi hiperpolarize ederek aksiyon potansiyelini engellerken, EPSP depolarize ederek tetiklenmeyi kolaylaştırır.