Kemoçekici
Chemoattractant
Tanım
Nöronal büyüme konilerini belirli bir yöne çekerek aksonların hedef dokuya doğru ilerlemesini yönlendiren kimyasal bileşik.
Örnek Vaka / Uygulama
Gelişmekte olan omurilikte komissural nöron aksonlarının orta hatta doğru yönlendirilmesinde netrin molekülleri birer kemoçekici olarak işlev görür ve aksonların doğru hedef hemisferaya ulaşmasını sağlar.
Derin Analiz
Nörogelişimsel süreçlerde aksonal rehberlik, sinir sisteminin doğru topografik haritalar oluşturabilmesi için hayati bir mekanizmadır. Kemoçekiciler, hücre dışı matrikste veya salgısal olarak gradyan oluşturan moleküllerdir (örneğin netrinler gibi bazı morfogenler ve kılavuz moleküller). Büyüme konisinin (growth cone) ucundaki filopodia ve lamellipodia yapılarında bulunan reseptörler bu kimyasal gradyanı algılar; aktin iskeletinin polarize bir şekilde polimerleşmesini tetikleyerek aksonun kimyasal kaynağa doğru büyümesini sağlar. Bu süreçteki kusurlar, nöronal bağlantı bozukluklarına (diskanneksiyona) ve gelişimsel nörolojik anomalilere zemin hazırlayabilir.
Etimoloji
Yeni Latince 'chem[icus]' [kimyasal] + İngilizce 'attractant' [çekici, celbedici]; Latince 'attrahere' [kendine çekmek, celbetmek] fiilinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Kemorepellant (Aynı kimyasal rehberlik ailesindendir ancak aksonları iter veya uzaklaştırır); nötrofik faktör (öncelikli olarak hayatta kalmayı ve büyüme desteğini sağlar, yönlendirici gradient etkisi ikincildir).