Reseptör Adaptasyonu
Receptor Adaptation
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Karanlık bir odadan güneşli dışarı çıkıldığında yaşanan göz kamaşmasının birkaç dakika içinde azalarak net görüşe yer bırakması veya sürekli gürültülü bir fabrikada çalışan birinin bir süre sonra sesi artık bilinçli olarak fark etmemesi reseptör adaptasyonuna somut örnektir.
Derin Analiz
Nörobiyoloji ve duyusal fizyoloji bağlamında reseptör adaptasyonu, sinir sisteminin sürekli ve yenilik içermeyen arka plan uyaranlarını filtreleyerek enerji tasarrufu yapmasını ve ani çevresel değişimlere karşı duyarlılığını korumasını sağlayan temel bir homeostatik mekanizmadır. Bu süreç, duyusal nöronların zar potansiyelindeki iyon kanallarının (özellikle sodyum ve kalsiyum kanalları) inaktivasyonu veya ikincil haberci sistemlerinin fosforilasyonu yoluyla gerçekleşir. Hızlı adapte olan (fazik) reseptörler uyarının başlangıcında ve bitişinde sinyal üretirken, yavaş adapte olan (tonik) reseptörler uyarının süresi boyunca deşarj vermeye devam eder ancak frekansları zamanla düşer. Bu sayede organizma, giysilerin ten üzerindeki sürekli temasını veya odadaki sbit bir kokuyu duyumsamaz hale gelir.
Etimoloji
Latince 'recipere' [almak, kabul etmek] kökünden türetilen 'receptor' ve geç Latince 'adaptare' [uyarlamak, uydurmak] sözcüklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Alışma (habituation) kavramıyla sıkça karıştırılır; alışma merkezi sinir sisteminde (kortikal ve sinaptik düzeyde) gerçekleşen ve anlamlı olmayan uyaranların filtrelenmesini içeren psikolojik bir süreçken, reseptör adaptasyonu doğrudan periferik duyu organı düzeyindeki biyofiziksel bir duyarsızlaşmadır.
Keşfetmeye Devam Edin
Homeostaz
Homeostaz
Homeostasis
Canlının iç ortamındaki biyolojik ve kimyasal parametrelerin kararlı bir dengede tutulmasını sağlayan aktif düzenleme mekanizması.
İncele