Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kinestetik Reseptör

Kinesthetic Receptor

Tanım

Kasların, tendonların ve eklemlerin konumunu ve hareketini izleyen özelleşmiş duyusal alıcılardır.

Örnek Vaka / Uygulama

Gözleri kapalı bir bireyin parmağını burnuna dokundurabilmesi veya bir piyanistin notalara bakmadan tuşlara basabilmesi, kinestetik reseptörlerin merkezi sinir sistemine ilettiği anlık konum verileri sayesinde mümkündür.

Derin Analiz

Kinestetik reseptörler (proprioseptörler olarak da bilinir), somatosensoriyel sistemin kritik bir bileşenini oluşturur. Kas iğciklerini (muscle spindles) ve Golgi tendon organlarını kapsayan bu yapılar, mekanoreseptör sınıfına dâhil olup mekanik gerilmeleri ve kasılmaları elektriksel sinyallere dönüştürür. Afferent sinir lifleri aracılığıyla omuriliğe ve oradan da serebellum ile primer somatosensoriyel kortekse iletilen bu veriler, kişinin uzaydaki beden farkındalığını (propriosepsiyon) ve motor koordinasyonunu bilinçli veya bilinçaltı düzeyde sürekli olarak günceller.

Etimoloji

Yunanca 'kinein' (hareket etmek) + 'aisthesis' (algı, duyu) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiş ve Latince 'receptus' (alınan, kabul edilen) kökünden türeyen reseptör kelimesiyle oluşturulmuştur.

Karıştırmayın

Vestibüler reseptörler ile sıklıkla karıştırılır; vestibüler sistem başın uzaydaki yönelimini ve dengesini (iç kulak aracılığıyla) sağlarken, kinestetik reseptörler doğrudan kas-iskelet sisteminin hareket ve pozisyonunu izler.