Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kas İğciği

Muscle Spindle

Tanım

İskelet kaslarında bulunan, kas liflerinin uzunluğundaki değişimleri algılayarak merkezi sinir sistemine proprioseptif sinyaller ileten özelleşmiş gerilme reseptörleridir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir nöroloji muayenesinde hekimin bir hastanın diz kapağı tendonuna refleks çekiciyle vurması, patellar tendonu gerer; bu ani gerilme kuadriseps kasındaki kas iğciklerini uyarır ve omuriliğe giden sinyaller milisaniyeler içinde bacağın istemsizce yukarı doğru tekmelemesine (gerilme refleksi) neden olur.

Derin Analiz

Kas iğcikleri, intrafuzal kas lifleri adı verilen özel modifiye kas liflerinden ve bunları saran duysal sinir uçlarından oluşur; bu yapılar ana kası oluşturan ekstrafuzal liflere paralel olarak konumlanır. Kasın ani veya yavaş bir şekilde uzaması durumunda, iğcikteki duysal lifler mekanoreseptörler aracılığıyla uyarılır ve merkezi sinir sistemine afferent sinyaller gönderilir. Bu süreç, propriosepsiyonun (beden farkındalığının) temelini oluştururken, aynı zamanda monosinaptik gerilme refleksi (myotatik refleks) devreye girerek kasın aşırı gerilmesini önlemek üzere kasılmasını tetikler ve postüral tonusun korunmasında kritik bir mekanizma işletir.

Etimoloji

İngilizce 'muscle' (Latince 'musculus', fare/kas) ve 'spindle' (Cermen kökenli, eğirme aracı, i/) kelimelerinin birleşiminden oluşan, yapısının şeklindeki formuna atıfta bulunan anatomik bir terimdir.

Karıştırmayın

Golgi tendon organı ile sıklıkla karıştırılır; Golgi tendon organı kas-tendon bileşkesinde yer alıp kasta oluşan gerilim/kuvvet miktarını (tensiyona duyarlı) rapor ederken, kas iğciği kasın gövdesinde yer alır ve uzunluk değişimleri ile uzama hızını algılar.