Çiftleşme Sistemi
Mating System
Tanım
Bir tür içerisindeki tipik üreme ve çiftleşme örüntülerinin sosyal ve biyolojik organizasyon biçimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Doğal yaşam alanındaki çayır volkanlarının (Microtus ochrogaster) tek eşli (monogami) bir sosyal yapı sergileyerek yavru bakımını ortaklaşa üstlenmesi, buna karşın yakın akrabası olan kır volkanlarının (Microtus pennsylvanicus) poliginik bir çiftleşme sistemi göstermesi.
Derin Analiz
Çiftleşme sistemleri, davranışsal ekoloji ve evrimsel psikoloji bağlamında, kaynakların dağılımı, ebeveyn yatırım teorisi ve cinsiyetler arası seçilim baskılarıyla doğrudan şekillenir. Monogami, poligini, poliandri ve poliginandri gibi alt kategoriler; bireylerin hayatta kalma stratejilerini, genetik çeşitliliği ve türe özgü sosyal yapıyı belirleyen temel evrimsel mekanizmalardır. Nöroendokrinolojik düzeyde ise bu sistemler, özellikle vazopressin ve oksitosin reseptör dağılımlarındaki tür içi farklılıklarla nörobiyolojik temellere dayanır.
Etimoloji
İngilizce 'mate' (eş, çift) ve Yunanca 'systema' (düzenlenmiş bütün, bir araya getirilmiş parça) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Cinsel yönelim (sexual orientation) ve çiftleşme stratejisi (mating strategy); çiftleşme sistemi popülasyon düzeyindeki üreme organizasyonunu tanımlarken, bu kavramlar bireysel tercihlere ve taktiksel yatırımlara odaklanır.