Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İntrakraniyal Stimülasyon (İKS)

İntracranial Stimulation (ICS)

Tanım

Beyin içi dokulara cerrahi olarak yerleştirilen elektrotlar aracılığıyla doğrudan elektrik akımı uygulanması yöntemi.

Örnek Vaka / Uygulama

Preklinik bir operant şartlandırma deneyinde, farelerin nükleus accumbens bölgesine implante edilen elektrotlar vasıtasıyla, kaldıraç her basıldığında beyinlerine mikro düzeyde bir elektrik akımı verilir. Farelerin besin veya su ödülü olmaksızın sadece bu elektrik uyarısını alabilmek için saatlerce aralıksız ve yüksek bir hızla kaldıraca basması, İKS'nin güçlü pekiştirici ve ödüllendirici etkisini net bir şekilde ortaya koyar.

Derin Analiz

İntrakraniyal stimülasyon (İKS), nörofizyoloji ve davranışçı nörobilim bağlamında, beyin devrelerinin işlevsel haritalandırılmasında ve ödül sisteminin çözümlenmesinde devrim yaratan invaziv bir teknikdir. James Olds ve Peter M. Milner tarafından 1954 yılında keşfedilen bu yöntem, özellikle mezolimbik dopaminerjik yolağın pekiştireç ve haz mekanizmalarındaki rolünü ampirik olarak kanıtlamıştır. Bireyin veya hayvan deneklerin bu uyarıyı kendi kontrol edebildiği durumlar (intrakraniyal kendi kendine stimülasyon - ICSS), nöral aktivasyonun doğasında yatan pekiştirme gücünün homeostatik dürtüleri nasıl domine edebileceğini gösterir. Klinik pratikte ise derin beyin stimülasyonu (DBS) gibi modern nöromodülasyon tedavilerinin temel atası niteliğindedir.

Etimoloji

Latince 'intra-' (içinde, dahilinde) + 'cranium' (kaat / kafatası) kelimelerinin birleşimi ile Latince 'stimulare' (uyarmak, harekete geçirmek) kökünden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Transkraniyal Manyetik Stimülasyon (TMS) ve Transkraniyal Doğrudan Akım Stimülasyonu (tDCS) ile karıştırılır; ancak İKS tamamen cerrahi olarak kafatasının içine (intrakraniyal) elektrot yerleştirilmesini gerektirirken, TMS ve tDCS non-invaziv (kafatası dışından) yöntemlerdir.