Aday Gen
Candidate Gene
Tanım
Önceden bilinen biyolojik işlevleri veya ilgili yollardaki rolleri nedeniyle, belirli bir özellik ya da hastalıkla ilişkili olduğu varsayılarak incelenmek üzere önceden seçilmiş spesifik gen.
Örnek Vaka / Uygulama
Majör depresif bozukluk üzerine çalışan bir klinik psikogenetikçi, serotonin salınımını düzenleyen 5-HTTLPR gen bölgesinin stresli yaşam olayları ile depresyon gelişimi arasındaki ilişkide bir moderatör olup olmadığını incelemek için bu geni 'aday gen' olarak belirler ve katılımcıların genetik varyasyonlarını analiz eder.
Derin Analiz
Aday gen çalışmaları, moleküler genetik ve davranışsal genetiğin hipotez testine dayalı temel yaklaşımlarından biridir. Araştırmacılar, biyolojik sistemlerin işleyişine dair önsel (a priori) bilgileri kullanarak tüm genomu taramak yerine belirli bir hedef gen seçerler. Bu gen üzerindeki tek nükleotid polimorfizmleri (SNP'ler), tekrar genleşmeleri veya mutasyonlar incelenerek fenotipik sonuçlarla olan ilişkisi test edilir. Ancak bu yaklaşım, yayın yanlılığı ve düşük tekrarlanabilirlik oranları nedeniyle, tüm genomu tarayan hipotezsiz GWAS (Genome-Wide Association Studies) yöntemine kıyasla daha yüksek yanlış pozitif (Tip I hata) riski barındırır.
Etimoloji
Latince 'candidatus' [beyaz toga giyen, seçime katılan aday] kelimesinden türetilen 'candidate' ile Yunanca 'genos' [soy, doğum, ur] kökünden gelen 'gene' kelimesinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Genom Çapında İlişki Çalışması (GWAS) ile karıştırılır; GWAS hiçbir ön hipotez olmaksızın tüm genomu tararken, aday gen yaklaşımı tamamen önsel bilgilere ve hedeflenmiş hipotezlere dayanır.