Yanlış Pozitif
False Positive
Tanım
Test sonuçlarının, gerçekte var olmayan bir durumu, hastalığı veya etkiyi varmış gibi hatalı bir şekilde pozitif göstermesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Kanser taraması yapılan sağlıklı bir bireyin mamografi sonucunun lezyon şüphesiyle pozitif çıkması ancak müteakip biyopsi sonucunda dokunun tamamen benign (iyi huylu) ve sağlıklı olduğunun anlaşılması.
Derin Analiz
İnferensiyel istatistik ve klinik tanı süreçlerinin merkezinde yer alan yanlış pozitif, olasılık teorisindeki Tip I hata (alfa hatası) ile eş anlamlıdır. Sıfır hipotezinin ($\text{H}_0$) aslında doğru olmasına rağmen reddedilmesi riskini barındırır. Klinik pratikte, bireyde patolojik bir bulgu veya sendrom olmamasına rağmen tanı testinin hastalığı saptadığına işaret etmesi, aşırı tanı (overdiagnosis) ve gereksiz farmakolojik müdahalelere zemin hazırlar. Karar verme matrisinde özgülük (specificity) değeriyle doğrudan ilişkilidir; özgülük düştükçe yanlış pozitif oranı artar.
Etimoloji
Latince 'falsus' (yanlış, aldatıcı) ve 'positivus' (varsayılan, olumlu kılınan) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; istatistik ve tanı biliminde var olmayan bir durumun var kabul edilmesini ifade eder.
Karıştırmayın
Yanlış negatif (Tip II hata), gerçekte var olan bir durumun test tarafından saptanamamasıdır; yanlış pozitif ise olmayan bir durumun var kabul edilmesidir.