Menstrüel Siklus
Menstrual Cycle
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikoloji pratiklerinde, premenstrüel dönemde yaşanan ani duygu durum değişimleri veya irritabilite şikayetleriyle başvuran bir danışanda, semptomların kronik bir depresif bozukluktan ziyade menstrüel siklusun luteal fazındaki hormonal dalgalanmalarla korelasyon gösterip göstermediğini anlamak için prospektif günlük semptom takibi (günlük tutma yöntemi) uygulanır.
Derin Analiz
Menstrüel siklus, hipotalamus-hipofiz-gonad aksının karmaşık endokrin kontrolü altında yürüyen iki ana evreden (foliküler ve luteal faz) oluşur. Ön hipofiz bezinden salgılanan gonadotropinler (FSH ve LH), ovaryan foliküllerin gelişimini ve östrojen ile progesteron salınımını tetikler. Foliküler evrede östrojen baskınlığı ile endometrium kalınlaşırken; ovulasyonu takip eden luteal evrede corpus luteum gelişerek rahmini olası bir implantasyona hazırlar. Bu hormonal dalgalanmalar, yalnızca üreme fizyolojisini değil, aynı zamanda nörotransmitter sistemleri (özellikle serotonin veGABA) modüle ederek bilişsel süreçleri, duygu durumunu ve stres yanıt mekanizmalarını da doğrudan etkiler.
Etimoloji
Latince 'mensis' (ay) sözcüğünden türetilmiştir; ay döngüleriyle olan kronolojik ilişkisine atıfta bulunur.
Karıştırmayın
Premenstrüel Sendrom (PMS) ile sıkça karıştırılır; menstrüel siklus döngünün tamamını kapsayan fizyolojik bir süreçken, PMS bu siklusun belirli bir evresinde ortaya çıkan somatik ve psikolojik semptom kümesidir.