Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Lüks

Lux

Tanım

Metrekare başına düşen bir lümenlik ışık akısına eşdeğer olan, aydınlanma şiddetinin uluslararası standart (SI) ölçü birimidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Majör Depresif Bozukluk'un mevsimsel özellik gösteren alt tipine sahip bir danışana uygulanan fototerapi seansında, hekim hastanın sabah saatlerinde 10.000 lüks şiddetindeki bir ışık kutusuna 30 dakika boyunca maruz kalmasını reçete etmiştir.

Derin Analiz

Psikofizik ve çevresel psikoloji alanlarında lüks, insan algısının fotometrik boyutunu incelemede kritik bir parametredir. Görsel sistemin işleyişi, sirkadiyen ritimlerin düzenlenmesi ve melatonin salınımının baskılanması gibi nörobiyolojik süreçler doğrudan ortamdaki lüks seviyesine bağlıdır. Özellikle mevsimsel duygu durum bozukluğu (SAD) ve ışık tedavisi (fototerapi) çalışmalarında, hastanın maruz kaldığı aydınlanma şiddetinin lüks cinsinden kalibre edilmesi, deneysel geçerlilik ve klinik müdahalenin etkinliği açısından zorunludur.

Etimoloji

Latince 'lux' (ışık) sözcüğünden türetilmiştir; Hint-Avrupa kökenli *leuk- (parlamak, ışık saçmak) köküne dayanır.

Karıştırmayın

Lümen (ışık akısının toplam miktarı) ve kandela (ışık şiddeti) kavramlarıyla sıklıkla karıştırılır; lüks ise doğrudan bir yüzeye ulaşan ışığın yoğunluğunu, yani aydınlanma şiddetini ifade eder.