Dominans-subordinasyon
Dominance–subordination
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Primat kolonilerinde yapılan gözlemlerde, yüksek statüye sahip (dominan) bir erkek babunun, çiftleşme döneminde dişilere ve besin kaynaklarına öncelikli erişim hakkı elde etmesi; düşük statüdeki (subordinan) bireylerin ise bu kaynaklar için ancak dominan bireylerin müdahale etmediği durumlarda şans bulması ve yüksek stres belirteçleri sergilemesi.
Derin Analiz
Biyolojik psikoloji, etoloji ve sosyobiyoloji ekseninde dominans-subordinasyon, kaynakların sınırlı olduğu ortamlarda grup içi çatışmaları minimize eden adaptif bir sosyal düzenleme mekanizmasıdır. Nörobiyolojik düzeyde bu hiyerarşi, limbik sistem ve hipotalamik-pitüiter-adrenal (HPA) ekseni üzerinden işleyen monoaminerjik devrelerle (özellikle serotonin ve dopamin) yakından ilişkilidir. Dominan bireylerde genellikle yüksek testosteron ve bazal dopaminerjik tonus gözlenirken, subordinan bireylerde kronik sosyal stres ve buna bağlı olarak artmış kortizol salınımı ile serotonin reseptör duyarlılığında değişiklikler görülebilir. Bu durum, bireyin sosyal statüsünü koruması veya değiştirmesi yönündeki davranışsal stratejilerini doğrudan modüle eder.
Etimoloji
Latince 'dominus' (efendi, ev sahibi) kökünden türetilen 'dominance' (üstünlük) ile Latince 'sub-' (altında) ve 'ordinare' (düzenlemek, sıralamak) kelimelerinin birleşiminden oluşan 'subordination' (bağımlılık/astlık) kavramlarının birleşimi.
Karıştırmayın
Agresyon (saldırganlık) kavramıyla sıkça karıştırılır; ancak agresyon geçici bir davranışsal tepki iken, dominans-subordinasyon sürekli ve yapılandırılmış bir sosyal ilişki kalıbıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Konseptim Oranı
Konseptim Oranı
Conception Ratio
İnsan demografisinde döllenme anındaki erkek ve dişi gamet birleşimi sonucu oluşan cinsiyet oranını, veterinerlikta ise gebelik sayısının çiftleşme sayısına oranını ifade eden demografik ve biyolojik bir ölçüttür.
İncele
Kontrekup
Kontrekup
Contrecoup
Kafatasına alınan bir darbenin, darbe alan noktanın tam karşısındaki beyin dokusunda oluşturduğu hasar türüdür.
İncele
Plak
Plak
Plaque
Vücut yapılarında veya içinde, madde birikimi ya da lokalize hasar sonucunda oluşan küçük anormal doku yaması.
İncele
Qeeg
Qeeg
Qeeg
Standart elektroensefalografi verilerinin sayısal ve matematiksel algoritmalarla dönüştürülerek spektral analize tabi tutulduğu ileri düzey nicel beyin haritalama yöntemi.
İncele