Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Sıcaklık Stresi

Heat Stress

Tanım

Organizmanın aşırı çevresel sıcaklıklara maruz kalması sonucu ortaya çıkan ve asteni, ısı bitkinliği ve sıcak çarpması gibi klinik tablolara yol açabilen fizyolojik yüklenme durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek nemli ve 40°C üstü bir ortamda tarım işçiliği yapan 45 yaşındaki bir bireyin, bir süre sonra baş dönmesi, bulantı, soğuk ve nemli cilt, hipotansiyon ve bilinç bulanıklığı ile acil servise başvurması.

Derin Analiz

Sıcaklık stresi, termoregülasyon mekanizmalarının aşırı yüklenmesiyle karakterizedir. Hipotalamusun preoptik bölgesindeki termoreseptörler, dış sıcaklık artışını algıladığında vazodilatasyon ve sudorasyon (terleme) yoluyla homeostazı korumaya çalışır. Ancak çevresel ısı ve nem eşik değerleri aşıldığında, kardiyovasküler sistem dakika hacmini artırarak deriye kan pompalar, bu da viseral organ perfüzyonunun düşmesine ve hücresel hipoksiye neden olur. Uzun süreli maruziyette membran permeabilitesinin bozulması, endotel hasarı ve sitokin salınımı (systemic inflammatory response syndrome benzeri tablo) tetiklenebilir.

Etimoloji

İngilizce 'heat' (eski Cermen kökenli 'haitijo-' [sıcak, ateşli]) ve Latin kökenli 'strictus' (gerilmiş, sıkıştırılmış) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Isı yorgunluğu (heat exhaustion) sıcaklık stresinin bir sonucu ve öncülüdür; sıcak çarpması (heatstroke) ise termoregülasyonun tamamen çöktüğü, merkezi sinir sistemi disfonksiyonu ile seyreden ölümcül bir acil durumdur.