Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Minimal Beyin Disfonksiyonu

MBD

Tanım

Çocukluk çağında görülen, belirgin bir nörolojik hasar saptanamayan ancak öğrenme, dikkat ve davranışsal regülasyon süreçlerinde aksamalarla kendini gösteren tarihsel tanı kategorisi.

Örnek Vaka / Uygulama

Yedi yaşındaki bir ilkokul öğrencisinin zeka düzeyinin normal veya normal üstü olmasına rağmen sınıf ortamında yerinde duramaması, yönergeleri takip edememesi, ince motor becerilerinde (kalem tutma, düzgün yazı yazma gibi) belirgin zorluklar yaşaması ve akademik başarı ile potansiyeli arasındaki bu tutarsızlık geçmişte MBD tablosuyla açıklanırdı.

Derin Analiz

Minimal Beyin Disfonksiyonu (MBD), 20. yüzyılın ortalarında nöropsikiyatri ve çocuk gelişimi literatüründe geniş bir yelpazedeki hafif nörolojik sapmaları tanımlamak için kullanılan çatı bir kavramdır. Doğrudan bir lezyon veya majör beyin hasarı kanıtı olmaksızın ortaya çıkan hiperaktivite, dikkat dağınıklığı, motor koordinasyon güçlükleri ve spesifik öğrenme yetersizliklerini açıklamak amacıyla türetilmiştir. Günümüz klinik psikolojisi ve psikiyatrisi bu terimi tek başına bir tanı olarak kullanmamakta; bunun yerine Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), Özgül Öğrenme Güçlüğü ve Nörogelişimsel Bozukluklar gibi DSM-5 tabanlı daha spesifik ve ampirik olarak doğrulanmış kategorilere evrilmiştir. Mekanistik olarak, prefrontal korteks ile bazal ganglionlar arasındaki nörokimyasal iletimdeki ince aksaklıkların bu tablonun temelini oluşturduğu düşünülmektedir.

Etimoloji

İngilizce 'Minimal' [en az, asgari] + 'Brain' [beyin] + 'Dysfunction' [bozukluk, işlev bozukluğu] kelimelerinin baş harflerinden oluşan tıbbi kısaltma.

Karıştırmayın

Özgül Öğrenme Güçlüğü ve Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB). MBD çok daha kapsayıcı ve eskimiş bir şemsiye terimken, DEHB ve öğrenme güçlükleri bugün çok daha kesin kriterlerle birbirinden ayrıştırılmaktadır.