Hayvansal Savunma Davranışı
Animal Defensive Behavior
Tanım
İnsan dışındaki canlıların potansiyel zararlardan, avcılardan veya tür içi tehditlerden kaçınmak, sakınmak ya da caydırmak amacıyla sergilediği evrimsel hayatta kalma tepkilerinin bütünüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Doğal yaşam ortamında bir avcı (örneğin pars) ile karşılaşan ceylanın, önce yırtıcıyı fark edip donarak hareketsiz kalması (kriptisite), tehdit yaklaşmaya devam ettiğinde ise ani ve öngörülemez zikzaklar çizerek hızla uzaklaşması (kaçış davranışı) tipik bir hayvansal savunma davranışı örneğidir.
Derin Analiz
Etolojik ve evrimsel psikolojik perspektifte bu davranışlar, organizmanın tehdit altındaki homeostatik dengesini korumak için amigdala, hipotalamus ve otonom sinir sistemi ekseninde şekillenen adaptif mekanizmalardır. Tepki repertuvarı; kamufle olarak görünmezleşme (kriptisite), donakalma (freezing), aktif kaçış (flight), tehdit sesleri çıkarma (örneğin çıngıraklı yılanın uyarısı) veya doğrudan savunma amaçlı saldırganlığı (fight) kapsayan geniş bir spektrumda incelenir. Bu stratejilerin seçimi, türün ekolojik nişine, tehdidin mesafesine ve maliyet-fayda analizinin nöral hesaplamalarına göre belirlenir.
Etimoloji
Latince 'animalis' [canlı, nefes alan] + 'defensivus' [savunmaya yönelik, koruyucu] + 'behavior' [davranış, eylem biçimi].
Karıştırmayın
Predasyon (avlanma) güdüsü ile sıklıkla karıştırılır; predasyon saldırgan ve hedef odaklı bir beslenme eylemi iken, savunma davranışı tamamen tehditten kaçınma veya zararı bertaraf etme odaklıdır.