Çatışma Davranışı
Conflict Behavior
Tanım
Aynı anda deneyimlenen iki uyumsuz motivasyonel durumun tetiklediği davranışsal tepki örüntüsüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında yiyecekle ödüllendirilen ancak aynı anda hafif bir elektrik şoku tehdidiyle (yaklaşma-kaçınma çatışması) karşı karşıya kalan bir kemirgenin, yemliğe doğru birkaç adım atıp hemen geriye kaçması, ardından donup kalması ve alakasız bir şekilde kendini temizlemeye başlaması tipik bir çatışma davranışıdır.
Derin Analiz
Etolojik ve davranışçı perspektifte çatışma davranışı, organizmanın motivasyonel sistemlerindeki (yaklaşma-kaçınma, yaklaşma-yaklaşma, kaçınma-kaçınma) eşzamanlı aktivasyonun yarattığı homeostatik dengesizliğin bir dışavurumudur. Hayatta kalma mekanizmaları, yırtıcı tehdidi ile besin arayışı gibi birbiriyle çelişen iki adaptif dürtüyü aynı anda uzlaştırmaya çalışırken bilişsel ve motor sistemde kilitlenmeye yol açar. Bu durum genellikle kararsızlık, salınım (yaklaşma ve uzaklaşma arasında gidip gelme), yer değiştirme aktiviteleri (displacement behavior) veya donma tepkileriyle sonuçlanır. Nörobiyolojik düzeyde, limbik sistem ile prefrontal korteks arasındaki arbitraj süreçlerinin geçici olarak sekteye uğramasının behavioral bir yansımasıdır.
Etimoloji
Latince 'confligere' (çarpışmak, vuruşmak) fiilinden türetilen 'conflictus' sözcüğü ile Anglo-Sakson kökenli 'behaffan' (davranmak) kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Yer değiştirme davranışı (displacement behavior) ile sıklıkla karıştırılır; ancak yer değiştirme, çatışma anında ortaya çıkan ikincil ve alakasız bir eylemi ifade ederken, çatışma davranışı bu ikilemin bizzat kendisinin yarattığı tüm reaksiyon spektrumunu kapsar.
Keşfetmeye Devam Edin
Yaklaşma-kaçınma Çatışması
Approach–avoidance Conflict
Tek bir hedefin veya seçeneğin hem arzu edilen olumlu yönleri hem de istenmeyen olumsuz sonuçları barındırdığı durumlarda yaşanan motivasyonel ikilemdir.
Yer Değiştirme Davranışı
Displacement Behavior
Birincil motivasyon engellendiğinde veya birbiriyle çelişen iki eşzamanlı dürtü ortaya çıktığında, bu çatışmanın yarattığı gerilimi azaltmak için sergilenen ikincil, bağlam dışı eylem.