Yer Değiştirme Davranışı
Displacement Behavior
Tanım
Birincil motivasyon engellendiğinde veya birbiriyle çelişen iki eşzamanlı dürtü ortaya çıktığında, bu çatışmanın yarattığı gerilimi azaltmak için sergilenen ikincil, bağlam dışı eylem.
Örnek Vaka / Uygulama
Kritik bir iş görüşmesinde mülakat veren kişinin zor bir soru karşısında hem kaçmak istemesi hem de profesyonel görünme zorunluluğu nedeniyle yaşadığı çelişkiyi bastırmak için masadaki kalemi sürekli elinde çevirmesi ve masayı düzeltmeye başlaması.
Derin Analiz
Etoloji ve psikodinamik teorilerde merkezi bir yere sahip olan yer değiştirme davranışı, organizmanın hedef odaklı ana eylemi gerçekleştiremediği (örneğin engellenme) ya da kaçma ile saldırganlık gibi zıt motivasyonların nöral düzeyde kilitlendiği durumlarda ortaya çıkar. Enerjinin veya motor programın, orijinal hedefinden saparak alternatif, genellikle görünüşte alakasız bir aktiviteye (örneğin stres anında saçla oynamak, tırnak yemek veya boş yere nesneleri düzeltmek) kanalize edilmesini ifade eder. Nörobiyolojik düzeyde, limbik sistemdeki otonom sinir sistemi uyarılmasının (sempatik ve parasempatik aktivitenin karmaşık etkileşimi) motor çıktı için uygun kanal bulamaması ve bu enerjinin motor korteksin yedek devreleri üzerinden deşarj olmasıyla karakterizedir.
Etimoloji
İngilizce 'displace' (yerinden etmek, uzaklaştırmak) fiilinden türetilmiş olup, etimolojik kökeni Latince 'dis-' (uzaklaşma, ayrılma) ve 'plassare' / 'placia' (yer, konum) köklerine dayanmaktadır.
Karıştırmayın
Savunma mekanizmalarından biri olan 'yön değiştirme' (displacement) ile sıklıkla karıştırılır; yön değiştirme daha çok duygusal tepkinin asıl hedefinden daha güvenli bir nesneye aktarılmasını (örneğin patrona kızıp eve gelince kapıyı çarpmak) ifade ederken, yer değiştirme davranışı genellikle etolojik ve motor düzeyde bağlam dışı eylemlerin sergilenmesini kapsar.