Duruişiti
Clairaudience
Tanım
Normal işitsel eşiklerin ötesindeki sesleri veya gaipten gelen mesajları işittiği iddia edilen paranormal algı biçimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir bireyin, herhangi bir akustik kaynak bulunmamasına rağmen, odada başka kimse yokken kendisine ismiyle hitap eden net bir ses duyduğunu iddia etmesi ve bu sesin kendi zihinsel düşüncelerinden tamamen bağımsız, dışarıdan bir kulakla duyuluyormuş gibi algılandığını belirtmesi duruişiti iddiasına örnek oluşturur.
Derin Analiz
Parapsikoloji ve anomalistik psikoloji literatüründe yer alan duruişiti, dışsal bir uyarıcı olmaksızın bireyin işitsel imgeler veya sesler algılaması durumudur. Klinik psikoloji ve psikiyatri pratiğinde, bu tür algılar genellikle işitsel hallüsinasyonlar (auditory hallucinations) kapsamında değerlendirilir ve şizofreni, bipolar bozukluk veya travmatik yaşantılarla ilişkilendirilir. Ancak parapsikolojik perspektifte, içsel seslerin veya düşünceden bağımsız algılanan akustik fenomenlerin olağan dışı bir duyusal kapasite (duyularötesi algı) ürünü olduğu öne sürülür. Nörobiyolojik düzeyde, temporal lob ve birincil işitsel korteksin istemsiz aktivasyonu ile içsel konuşmanın (inner speech) dış kaynaklıymış gibi algılanması (source monitoring error) mekanizmaları üzerinden incelenir.
Etimoloji
Fransızca 'clair' (açık, duru) + Latince 'audire' (duymak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı 'durudaş duyu' veya 'berrak işitme'dir.
Karıştırmayın
Durugörü (clairvoyance) ile sıklıkla karıştırılır; durugörü görsel modaliteye dayalı paranormal algıyken, duruişiti tamamen işitsel modaliteyi kapsar. Ayrıca klinik açıdan işitsel hallüsinasyonlardan ayırt edilmelidir; parapsikolojide olgu bir yetenek olarak ele alınırken, klinik psikopatolojide tıbbi müdahale gerektiren bir algı bozukluğudur.