Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Desenkronize Uyku

Desynchronized Sleep

Tanım

Elektroensefalografide (EEG) uyanıklık halini andıran hızlı, düşük voltajlı ve düzensiz beyin dalgalarının görüldüğü, kas tonusunun kaybolduğu ve hızlı göz hareketleriyle (REM) karakterize uyku evresi.

Örnek Vaka / Uygulama

Uyku laboratuvarında (polisomnografi) izlenen bir yetişkinin EEG kayıtlarında delta dalgalarının yerini hızla alfa benzeri ve teta dalgalarının alması, Gözlerin kapalı olmasına rağmen hızlı ve istemsiz yanal hareketler yapması (REM) ve çene kası elektromiyogramında (EMG) ani bir tonus düşüşü gözlenmesi desenkronize uykunun aktif olduğunu gösterir.

Derin Analiz

Desenkronize uyku, nörofizyolojik düzeyde serebral korteksin yüksek düzeyde aktivasyon gösterdiği ancak periferik kas sisteminin atoni (felç benzeri gevşeme) halinde bulunduğu paradoksal bir durumu ifade eder. Sığ dalgalı yavaş uyku (NREM) evrelerinin aksine, bu evrede talamokortikal devreler uyanıklık durumuna benzer bir desenkronizasyon sergiler. Pontin retiküler formasyon, bazal ön beyin ve amigdala gibi yapıların karmaşık nörotransmitter etkileşimleri (özellikle asetilkolinerjik yâpının baskınlığı) bu evrenin ortaya çıkışını ve sürdürülmesini sağlar. Bilişsel işlevler, bellek konsolidasyonu ve duygusal düzenleme açısından kritik bir öneme sahiptir.

Etimoloji

Latince 'de-' (uzaklaşma, yoksunluk) öneki ile Yunanca 'syn-' (birlikte) ve 'chronos' (zaman) kelimelerinin birleşiminden türetilen 'synchronize' (eşzamanlı hale gelme) fiilinden ve İngilizce 'sleep' (uyku) sözcüğünden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Yavaş Dalgalı Uyku (SWS / NREM evre 3) ile karıştırılır; NREM uykusu senkronize, yavaş ve yüksek voltajlı delta dalgaları içerirken, desenkronize uyku uyanıklığı taklit eden hızlı ve düzensiz aktiviteyle ayrışır.