Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hipeztezi

Hypesthesia (hypaesthesia)

Tanım

Herhangi bir duyu modalitesinde, özellikle de dokunma duyusunda, eşik değerinin belirgin şekilde azalması veya duyarlılığın ciddi oranda düşmesi durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Karpal tünel sendromu tanısı değerlendirilen bir hastanın baş ve işaret parmaklarında nesneleri tutarken dokunma hissinin küntleşmesi, iğne battığında ise acıyı normalden çok daha az algılaması hipeztezi tablosuna örnektir.

Derin Analiz

Nörolojik ve duyusal bağlamda hipeztezi, somatosensoriyel sistemin periferik reseptörlerinden primer somatosensoriyel kortekse (S1) kadar uzanan iletim yollarındaki bir hasarı, blokajı veya disfonksiyonu işaret eder. Dokunma, ağrı, sıcaklık veya proprioseptif girdilerin işlenmesinde aksama yaşandığında, afferent sinir liflerinde (A-beta, A-delta veya C lifleri) iletim hızı veya kapasitesi düşer. Klinik pratikte dermatom haritalaması yapılarak lezyonun seviyesi saptanır; periferik sinir basıları, omurilik yaralanmaları, parsiyel nöropatiler veya parietal lob lezyonları bu bulguya zemin hazırlayabilir.

Etimoloji

Yunanca 'hypo-' (alt, düşük, yetersiz) ve 'aisthesis' (duyu, algı) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Anestezi (duyunun tamamen kaybolması) ve parestezi (karıncalanma, iğnelenme gibi anormal, kendiliğinden ortaya çıkan duyumlar) ile sıklıkla karıştırılır; hipeztezi tam kayıp değil, duyarlılıkta niceliksel bir azalmadır.