Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Herniasyon

Herniation

Tanım

Bir organın veya dokunun, normalde bulunduğu anatomik boşluğun dışına çıkarak zayıf bir noktadan veya delikten anormal bir şekilde protrüzyon (fıtıklaşma) yapması durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Şiddetli kafa travması geçiren bir hastada gelişen intrakraniyal basınç artışı, unkusun tentoryal çentikten aşağı doğru kaymasına (unsinat herniasyon) yol açarak oculomotor sinir üzerinde bası oluşturur ve pupiller reaksiyon kaybı ile sonuçlanır.

Derin Analiz

Herniasyon kavramı, tıp ve nörolojide fiziksel yapıların basınca bağlı yer değiştirmesini ifade eder. Özellikle nörolojide (örneğin beyin herniasyonu), kranial içi basıncın artması sonucunda beyin dokusunun komşu kompartmanlara doğru kayması, hayatı tehdit eden iskemi, ödem ve sapma (herniation syndromes) ile sonuçlanır. Basınç gradyanları, mekanik direnç ve doku elastikiyeti bu sürecin temel dinamikleridir.

Etimoloji

Latince 'hernia' (fıtık) sözcüğünden türetilmiş olup, 'dışarı çıkma, fıtıklaşma' anlamına gelir.

Karıştırmayın

Protrüzyon (dokunun hafif kabarması ancak zar bütünlüğünü koruması) ve ekstrüzyon (dokunun tamamen dışarı taşması) ile sıkça karıştırılır; herniasyon bu süreçlerin genel klinik adıdır.