Effluvium
Effluvium
Tanım
Doğrudan duyusal mekanizmalarla algılanamayacak kadar ince, varsayımsal fiziksel partiküllerin akışı; tarihsel olarak manyetizma, elektrik ve paranormal olguları açıklamakta kullanılan kavram.
Örnek Vaka / Uygulama
18. yüzyıl sonlarında bir doğa filozofunun, mıknatısların demir tozlarını fiziksel bir temas olmaksızın çekmesini, nesnelerden yayılan ve gözle görülmeyen ince 'manyetik effluvium' parçacıklarının havayı itip çekmesiyle açıklaması.
Derin Analiz
Tarihsel kökenleri 18. yüzyıl doğa felsefesine dayanan effluvium, maddecilik ile metafizik arasındaki epistemolojik boşluğu doldurmak amacıyla geliştirilmiş geçici bir açıklama modelidir. Modern bilimsel devrim öncesi dönemde, özellikle elektromanyetizma ve termodinamik henüz matematiksel olarak modellenmemişken, cisimlerin uzaktan etkileşim kurabilmesini sağlayan görünmez bir akışkan veya emanasyon olarak tasavvur edilmiştir. Franz Mesmer'in 'hayvansal manyetizma' teorisinde ve 19. yüzyıl spiritüalizminde insan bedeninden yayılan ince enerjiler veya aurik alanlar için temel teşkil etmiştir. Çağdaş bilişsel bilim ve nöropsikoloji bağlamında ise, bu tür görünmez akıntı inançları, insan beyninin nedensellik arama eğiliminin (teleolojik ve animistik önyargılar) ve duyu-ötesi algı sanrılarının tarihsel bir izdüşümü olarak ele alınır.
Etimoloji
Latince kökenli olup, 'ex-' (dışarı) ve 'fluere' (akmak) fiillerinin birleşiminden türetilen 'effluere' (dışarı akmak, buharlaşarak yayılmak) sözcüğünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Reichenbach fenomeni (odic kuvvet); effluvium daha genel bir akışkan emanasyonu ifade ederken, Reichenbach fenomeni özellikle hassas bireyler tarafından algılandığı öne sürülen spesifik bir ışıksal/ısısal yayılımı tanımlar.