Hipoksik Hipoksi
Hypoxic Hypoxia
Tanım
Yüksek rakımlarda düşen barometrik basınç gibi etkenler nedeniyle kana yeterli oksijenin ulaşamamasından kaynaklanan hipoksi türüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Dağcılık sporuyla uğraşan bir bireyin, eklimatizasyon sürecini tamamlamadan 4500 metre yükseklikte tırmanış yaparken ellerinde uyuşma, konsantrasyon kaybı ve siyanoz (deride mavileşme) belirtileri göstermesi.
Derin Analiz
Hipoksik hipoksi, solunum sistemi ile arteriyel kan arasındaki gaz değişim yüzeyinde yeterli parsiyel oksijen basıncının ($PO_2$) sağlanamamasıyla karakterizedir. Yüksek rakımlı bölgelerde atmosferik basıncın düşmesi, alveollere giren oksijen moleküllerinin basıncını azaltır ve bu durum kandaki hemoglobinin oksijenle doygunluk oranını düşürür. Nörobiyolojik düzeyde, özellikle prefrontal korteks gibi yüksek metabolik ve oksijen talebine sahip alanlar bu durumdan anında etkilenir; bilişsel esneklik, karar verme mekanizmaları ve motor koordinasyon hızla bozulur. Vücut bu durumu telafi etmek için hiperventilasyon ve taşikardi gibi fizyolojik kompansasyon mekanizmalarını devreye sokar.
Etimoloji
Yunanca 'hypo-' [altında, yetersiz] + 'oxys' [keskin, oksijen bağlamında] köklerinden türetilmiş olup, kanda oksijenin yetersiz seviyede bulunması durumunu ifade eder.
Karıştırmayın
Anemik hipoksi (hemoglobin miktarının yetersiz olması) ve histotoksik hipoksi (dokuların oksijeni kullanma yeteneğinin zehirlenme vb. nedeniyle engellenmesi) ile sıklıkla karıştırılır; hipoksik hipokside sorun kanda oksijen basıncının baştan düşük olmasıdır.