Çapraz Tolerans
Cross-tolerance
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik olarak alkol kullanan bir bireyin, ameliyat öncesinde uygulanan anestezik ajanlara veya sedatiflere (örneğin benzodiazepinler) karşı normal popülasyondan çok daha yüksek bir direnç göstermesi ve standart dozların bu kişide terapötik etki yaratamaması klinik pratikte sıkça karşılaşılan bir çapraz tolerans örneğidir.
Derin Analiz
Nörofarmakolojik açıdan çapraz tolerans, genellikle aynı reseptör alt tiplerini hedef alan ya da benzer nörotransmitter sistemlerini etkileyen farmakolojik ajanlar arasında görülür. Örneğin, merkezi sinir sistemini baskılayan bazı maddelerin (benzodiazepinler, barbitüratlar veya alkol gibi) GABAerjik reseptör kompleksleri üzerinde ortak bağlanma bölgelerini modifiye etmesi sonucunda, bireyin bu gruptaki yeni bir maddeye maruz kaldığında nörofizyolojik yanıtı, daha önce hiç kullanılmamış olmasına rağmen belirgin şekilde düşer. Bu durum, reseptör duyarsızlaşması (desensitize olma), down-regulation (reseptör sayısının azalması) veya metabolik enzim indüksiyonu (özellikle karaciğer sitokrom P450 enzim sistemlerinin aşırı uyarılması) gibi farmakodinamik ve farmakokinetik adaptasyon süreçleriyle açıklanır.
Etimoloji
İngilizce 'cross' (çapraz, karşılıklı) ve 'tolerance' (Latince 'tolerantia' - katlanma, tahammül etme kökünden) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Çapraz bağımlılık (cross-dependence) ile sıklıkla karıştırılır. Çapraz tolerans bir maddenin etkisine karşı duyarsızlaşmayı ifade ederken, çapraz bağımlılık bir maddenin yoksunluk belirtilerinin benzer başka bir maddeyle önlenebilmesi durumudur.
Keşfetmeye Devam Edin
Z-ekseni
Z-ekseni
Z-axis
Kartezyen koordinat sisteminde yatay x-eksenine ve dikey y-eksenine dik olan, üç boyutlu uzaydaki derinliği veya yüksekliği temsil eden üçüncü eksen.
İncele
Vestibül
Vestibül
Vestibule
Bir vücut boşluğuna açılan ya da iki farklı anatomik boşluğu birbirine bağlayan anatomik geçit veya giriş odacığı.
İncele
Motor Test
Motor Test
Motor Test
Kaba ve ince motor becerilerini değerlendirmek amacıyla tasarlanmış her türlü standardize ölçüm aracı.
İncele
F2
F2
F2
Gregor Mendel'in kalıtım deneylerinde ebeveynlerin (P) çiftleşmesinden doğan ilk neslin (F1) kendi arasında çaprazlanmasıyla elde edilen ikinci filial (kuşak) nesil.
İncele