Enzim İndüksiyonu
Enzyme İnduction
Tanım
İlaçların veya yabancı maddelerin, özellikle karaciğerdeki metabolik enzimleri aktive ederek bu maddelerin yıkım hızını artırma süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik sigara kullanan bir şizofreni hastasına reçete edilen belirli antipsikotik ilaçların, tütün dumanındaki hidrokarbonlar nedeniyle karaciğer enzimleri tarafından olağandan çok daha hızlı metabolize edilmesi ve bunun sonucunda ilacın kanda istenen terapötik seviyeye ulaşamaması.
Derin Analiz
Enzim indüksiyonu, farmakokinetik süreçlerin en kritik dinamiklerinden biridir. Sitokrom P450 (CYP450) enzim ailesi, psikotropik bileşiklerin ve yabancı toksik maddelerin metabolizmasında başat rol oynar. Barbitüratlar, nikotin ve belirli antikonvülsanlar gibi maddeler, gen ekspresyonunu yukarı yönlü (upragulation) tetikleyerek bu enzimlerin sentezini artırır. Sonuç olarak, eşzamanlı kullanılan diğer ilaçların plazma konsantrasyonu hızla düşer ve hedeflenen terapötik etki zayıflar ya da tamamen ortadan kalkar. Klinik pratikte polifarmasi yönetiminde teraötik başarısızlıkların veya beklenmedik toksisite profillerinin arkasındaki temel farmakolojik mekanizmalardan biridir.
Etimoloji
İngilizce 'enzyme' (Fransızca 'enzyme', Yunanca 'enzymos' [mayalanmış]; en- [içinde] + zyme [maya]) ve Latincede 'inductio' (sevk etme, yönlendirme, başlatma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Enzim İnhibisyonu (enzim aktivitesini yavaşlatarak ilaç düzeyini artırır; indüksiyon ise tam tersi hızlandırarak düzeyi düşürür).