Karışık Demans

Mixed Dementia

Tanım

İki veya daha fazla nöropatolojik sürecin (en yaygın olarak Alzheimer hastalığı ve vasküler demans patolojisinin) eş zamanlı olarak beyinde varlık göstermesiyle karakterize heterojen bir nörokognitif bozukluktur.

Örnek Vaka / Uygulama

74 yaşında erkek hasta, son iki yıldır ilerleyici bellek kaybı, yönelim bozukluğu ve ani karar verme güçlükleri şikayetleriyle başvurmuştur. Nörogörüntülemesinde hem bilateral hipokampal atrofiyi (Alzheimer göstergesi) hem de subkortikal beyaz maddede yaygın iskemik lezyonları ve küçük damar hastalıklarını (vasküler demans göstergesi) aynı anda barındırdığı saptanmıştır. Hastanın klinik tablosu ne saf bir amnestik Alzheimer profili ne de klasik basamaklı vasküler demans seyri izlemekte; iki patolojinin karma ve hızlandırılmış yıkıcı etkisini yansıtmaktadır.

Derin Analiz

Karışık demans, tek bir etiyolojik nedene indirgenemeyen, çoklu patolojilerin sinerjistik veya eklemeli yıkıcı etkisini barındıran karmaşık bir klinik tablodur. En sık rastlanan formülasyon, beta-amiloid plakları ve nörofibriler yumaklarla karakterize Alzheimer patolojisinin, küçük damar iskemi hastalıkları veya infarktüsler gibi vasküler patolojilerle örtüşmesidir. Bu durum, beyin dokusunda hem nöronal kayıp hem de iskemik hasar yaratır. Klinik olarak semptomlar, altta yatan bileşenlerin ağırlığına göre şekillenir; örneğin, Alzheimer bileşeni bellek bozukluklarını ön plana çıkarırken, vasküler bileşen yürütücü işlevlerde bozulma ve işlemleme hızında yavaşlamaya neden olur. DSM-5 ve DSM-5-TR sınıflandırma sistemlerinde bu tür çoklu etiyolojili tablolar 'Majör veya Hafif Nörokognitif Bozukluk' tanı çatıları altında, eşlik eden etiyolojiler belirtilerek kodlanır.

Etimoloji

Latince 'mixtus' (karışık, harmanlanmış) ve Yunanca 'dementia' (akıldan düşme, delilik; 'de-' [uzaklaşma, yoksunluk] + 'mens' [zihin, akıl]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Saf Alzheimer Hastalığı ve Saf Vasküler Demans. Karışık demans, bu iki tablonun klinik ve patolojik özelliklerini aynı anda barındırmasıyla ayrışır; tek bir nedene bağlanamaz.

Keşfetmeye Devam Edin

Alzheimer Hastalığı

Alzheimer’s Disease

Hafıza, düşünce, davranış ve işlevsel yetilerde ilerleyici bir yıkımla karakterize, ekstraselüler amiloid plaklar ve intraselüler nörofibriler yumakların birikimiyle seyreden ilerleyici bir nörodejeneratif hastalıktır.

İncele

Lewy Cisimcikli Demans

Lewy Body Dementia

Beyinde anormal alfa-sinüklein protein birikimleriyle (Lewy cisimcikleri) karakterize edilen; erken evrede görsel hallüsinasyonlar, bilişsel dalgalanmalar ve parkinsonizm bulgularıyla seyreden nörodejeneratif bir demans türüdür.

İncele