Değişmiş Bilinç Durumu
Altered State Of Consciousness (ASC)
Tanım
Bireyin olağan uyanıklık halinden belirgin biçimde farklılaşan; algı, benlik bilinci, duygu durum ve zaman-mekan yöneliminde sapmalarla karakterize psikolojik işlevsellik durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Derin meditasyon pratikleri yürüten bir bireyin, beyin dalgası aktivitesinde beta dalgalarından alfa ve teta dalgalarına doğru belirgin bir kayma yaşaması, dış uyaranlara verdiği tepki süresinin uzaması ve benlik sınırlarının eriyerek çevreyle bütünleştiği hissini (ego death) deneyimlemesi.
Derin Analiz
Değişmiş bilinç durumu, nörobiyolojik alt katmanlarda talamokortikal devrelerin senkronizasyon bozuklukları, nörotransmitter dengesizlikleri veya varsayılan mod ağının (default mode network) aktivasyon profillerindeki radikal oynamalar neticesinde ortaya çıkar. Deneyim öznel olmakla birlikte; elektroensefalografi (EEG) ve fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) gibi ampirik yöntemlerle ölçülebilir nörofizyolojik korelatlara sahiptir. Hipnoz, meditasyon, duyusal yoksunluk, psikoaktif maddeler, hipoksi veya mistik pratikler bu durumu tetikleyebilir. Psikodinamik ekolde sıklıkla regresif bir savunma mekanizması veya ilkel ego durumlarına dönüş olarak ele alınırken, bilişsel ve nörobiyolojik modeller bunu beyin dinamiklerinin yeni bir denge durumuna (attractor state) evrilmesi şeklinde yorumlar.
Etimoloji
Latince 'alterare' (değiştirmek, başkalaştırmak) fiili ile 'conscientia' (bilinç, ortak bilgi) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Psikoz ve dissosiyatif bozukluklar; değiştik bilinç durumları genellikle iradi tetikleyicilerle (meditasyon, hipnoz) veya geçici çevresel faktörlerle başlar ve içgörü barındırabilirken, psikotik durumlar gerçeklik testinin kalıcı kaybını ve patolojik bir işlevsellik bozulmasını işaret eder.