Fonksiyonel Elektriksel Stimülasyon
FES
Tanım
Felçli veya işlev kaybı yaşayan kasları, düşük seviyeli elektriksel akımlar aracılığıyla yeniden hareket ettirmeyi amaçlayan nörofizyolojik rehabilitasyon tekniğidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Ekskomplet omurilik yaralanması nedeniyle parapleji tanısı almış bir hastaya, yürüme esnasında n. peroneus communis üzerine yerleştirilen yüzeyel elektrotlar aracılığıyla topuk kalkışı anında eşzamanlı elektriksel akım verilerek düşen ayak (foot drop) deformitesinin ortadan kaldırılması ve adım döngüsünün fizyolojik formuna yaklaştırılması.
Derin Analiz
Fonksiyonel Elektriksel Stimülasyon (FES), üst veya alt motor nöron lezyonları nedeniyle istemli hareket kabiliyetini yitirmiş kas gruplarına, dışarıdan transkutanöz veya implante elektrotlar vasıtasıyla elektriksel uyarılar gönderilmesi prensibine dayanır. Bu yöntem, periferik sinir liflerini depolarize ederek kas kasılmasını tetikler ve nöral plastisiteyi destekler. Özellikle omurilik yaralanmaları (SCI), inme (serebrovasküler olay) ve multipl Skleroz (MS) vakalarında, kas atrofisini önlemek, dolaşımı artırmak ve hastanın yürüme, kavrama gibi temel motor fonksiyonlarını geri kazanmasını sağlamak amacıyla nörorabilitasyon protokollerinin merkezinde yer alır. Biyomekanik geri bildirim döngüleriyle entegre edildiğinde, motor korteksteki somatotopik haritaların yeniden organizasyonunu hızlandırır.
Etimoloji
Latince 'functio' [ifa etme, yerine getirme] + Yunanca 'ēlektron' [kehribar, elektrik] + Latince 'stimulatio' [uyarma, kamçılama] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Transkutanöz Elektriksel Sinir Stimülasyonu (TENS) ile sıklıkla karıştırılır; TENS temel olarak ağrı modülasyonu (kapı kontrol teorisi) için kullanılırken, FES analjeziyi değil doğrudan kas kasılması ve motor işlev restorasyonunu hedefler.