Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Monosinaptik Germe Refleksi

Monosynaptic Stretch Reflex

Tanım

Bir tendonun ani gerilmesine yanıt olarak, omurilikte yalnızca bir duyusal ve bir motor nöron arasındaki tek bir sinaps üzerinden gerçekleşen kas kasılması.

Örnek Vaka / Uygulama

Nöroloji muayenesinde hekimin refleks çekiçiyle hastanın patellar tendonuna hafifçe vurması sonucunda, quadriceps femoris kası ani bir şekilde gerilir. Kas iğciklerinin uyarılmasıyla oluşan uyarı, omuriliğe hızla ulaşır ve tek bir sinaps aracılığıyla motor nöronu tetikleyerek bacağın istemsizce öne doğru ani bir hareket yapmasını (tekme atma benzeri) sağlar.

Derin Analiz

Monosinaptik germe refleksi, sinir sisteminin en hızlı çalışan otomatize devrelerinden biridir. Kas iğciklerinde yer alan primer afferent (duyusal) lifler, gerilmeyi algılayarak sinyali doğrudan omurilikteki alfa motor nörona iletirler. Araya giren interneuron (ara nöron) bulunmadığı için gecikme süresi (latans) minimum düzeydedir. Bu mekanizma, yer çekimine karşı duruşun korunmasında ve kas tonusunun düzenlenmesinde kritik bir homeostatik rol oynar. Nörolojik muayenelerde kullanılan patellar refleks (diz kapağı refleksi) bunun en klasik in vivo örneğidir ve periferik ile merkezi sinir sistemi bütünlüğünün test edilmesinde temel bir klinik göstergedir.

Etimoloji

Yunanca 'monos' (tek) + 'synapsis' (bağlantı, kavşak) ve İngilizce 'stretch' (germe) ile 'reflexus' (bükülme, geri dönme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Polisinaptik refleks (arada bir veya birden fazla ara nöron bulunması nedeniyle daha yavaş ve karmaşık devreler içermesiyle ayrılır) ve otonom refleksler.