Homosistein
Homocysteine
Tanım
Metionin amino asidinin metabolize edilmesiyle oluşan ve yüksek seviyeleri kardiyovasküler ile nörodejeneratif risk artışıyla ilişkilendirilen protein dışı bir alfa-amino asittir.
Örnek Vaka / Uygulama
45 yaşındaki bir bireyin rutin kan panelinde yüksek plazma homosistein seviyesi saptanması, hastanın diyetindeki folat ve B12 vitamini emilim bozukluklarının taranmasını ve bu durumun vasküler sağlığı üzerindeki olası nörokognitif etkilerinin takibini gerektirir.
Derin Analiz
Homosistein, protein yapısına katılmayan ancak metionin metabolizmasının kritik bir ara ürünü olan sülfür içeren bir amino asittir. Vücutta iki temel yolla işlenir: Remetilasyon (B12 vitamini ve folat gerektirir) veya transkülerasyon (B6 vitamini gerektirir). Bu kofaktörlerin eksikliğinde remetilasyon dövüsü aksar ve plazmada total homosistein (tHcy) konsantrasyonu yükselir. Hiperhomosisteinemi durumu, endotel disfonksiyonuna, oksidatif strese ve vasküler inflamasyona zemin hazırlayarak tromboz, miyokard infarktüsü, inme ve Alzheimer hastalığı gibi bilişsel yıkım süreçlerinin patofizyolojisinde tetikleyici bir risk faktörü olarak rol oynar. İdrarda aşırı homosistein atılımı ise nadir bir metabolik bozukluk olan homosistinüriye işaret eder.
Etimoloji
Neo-Latince kökenli olup, sistein amino asidinin homoloğu anlamındaki 'homo-' (aynı, benzer) ve 'cysteine' kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Sistein ve metionin ile karıştırılır; sistein protein yapısına katılan yapısal bir amino asit iken, homosistein protein yapısında yer almayan ve toksik birikim potansiyeli taşıyan bir ara metabolittir.