Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Tek Östruslu

Monestrous

Tanım

Yılda yalnızca bir kez üreme döngüsü (östrus) geçiren memeli organizmaların üreme fizyolojisini tanımlayan sıfattır.

Örnek Vaka / Uygulama

Yaban hayatı ekolojisinde gri kurt (Canis lupus) popülasyonlarının izlenmesi sırasında, dişilerin yılın yalnızca kış aylarında tek bir çiftleşme penceresine sahip olması ve gebeliğin ilkbahar besin bolluğuna denk getirilmesi monestrous döngünün klasik bir saha örneğidir.

Derin Analiz

Üreme biyolojisi ve evrimsel ekoloji bağlamında, tek östruslu organizmalar (örneğin kurtlar, ayılar ve bazı geyik türleri), çevresel kaynakların ve iklim koşullarının yılın yalnızca çok kısa bir zaman diliminde yavruların hayatta kalmasına elverdiği ekosistemlere adapte olmuşlardır. Bu fizyolojik strateji, gebelik ve laktasyon evrelerinin besin bolluğu ve iklimsel elverişlilikle tam bir senkronizasyon içinde olmasını sağlar. Hormonal aks; hipotalamus-hipofiz-gonad (HPG) ekseninin mevsimsel fotoperiyot değişikliklerine (pineal bezden salınan melatonin aracılığıyla) duyarlı olmasıyla tetiklenir ve yıllık bazda tek bir ovulasyon piki üretir.

Etimoloji

Yunanca 'monos' (tek, bir) + İngilizce 'estrous' (östrus, kızgınlık döngüsü, Latince 'oestrus' [çılgın arzu, gadfly]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Çok östruslu (polyestrous) kavramı ile karıştırılır; polyestrous canlılar yıl boyunca veya belirli bir mevsimde birden fazla östrus döngüsü geçirirken, monestrous canlılar yılda yalnızca tek bir döngüye sahiptir.