Östrus Döngüsü
Estrous Cycle
Tanım
İnsan dışındaki dişi memelilerde hormonlar aracılığıyla gerçekleşen, üremeye hazırlık ve çiftleşme isteğinin döngüsel dizisidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Veteriner fizyolojisi laboratuvarında dişi bir laboratuvar faresinin vajinal yayma (smear) örneklerinin mikroskop altında incelenmesiyle, döngünün hangi evresinde olduğunun (örn. keratinize hücrelerin baskın olduğu estrus evresi) tespiti.
Derin Analiz
Östrus döngüsü, hipotalamus-hipofiz-gonad aksının (HPG aksı) karmaşık nöroendokrin kontrolü altında işleyen fizyolojik bir süreçtir. Proestrus, estrus, metestrus ve diestrus olmak üzere dört evreden oluşur. Primatlardaki menstrüel siklustan temel farkı, endometriumun gebelik oluşmadığında adet kanamasıyla atılmayıp yeniden emilmesi ve dişinin yalnızca 'estrus' (kızgınlık) evresinde çiftleşmeye istekli olmasıdır. Bu süreç, gonadotropin salgılatıcı hormon (GnRH), luteinleştirici hormon (LH), folikül uyarıcı hormon (FSH), östrojen ve progesteron hormonlarının hassas geri bildirim mekanizmalarıyla koordine edilir.
Etimoloji
Latince 'oestrus' (at sineği, çılgınca arzu, tutku) kelimesinden türetilmiş olup, kökeni Yunanca 'oistros' (sivri uçlu değnek, dürtü, coşku) sözcüğüne dayanmaktadır; dişi memelilerdeki çiftleşme dürtüsünün dönemsel karakterini ifade eder.
Karıştırmayın
Menstrüel siklus ile sıklıkla karıştırılır; menstrüel siklusta doku dökülmesi (kanama) ve her an çiftleşmeye açık olma durumu varken, östrus döngüsünde endometrium yeniden emilir ve cinsel alıcılık dönemseldir.