Fizyolojik Tepki Özgüllüğü
Physiological Response Specificity
Tanım
Bir bireyin farklı uyarıcılara karşı gösterdiği fizyolojik tepkilerin, uyarıcının türünden bağımsız olarak kendi içinde tutarlı ve benzer bir örüntü izleme eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir laboratuvar ortamında, deneğe hem bir zeka bulmacası (bilişsel stresör) hem de yüksek sesli bir uyaran (akustik stresör) verilir. Denek her iki farklı senaryoda da kalp atış hızı değişkenliğinde ani bir düşüş ve kas gerginliğinde artış sergiler; ancak kan basıncında anlamlı bir değişim olmaz. Bu tutarlı patern, bireyin fizyolojik tepki özgüllüğünü gösterir.
Derin Analiz
John I. Lacey tarafından psikofizyoloji literatürüne kazandırılan bu ilke, otonom sinir sisteminin (ANS) çevresel uyaranlara tepki verirken sergilediği bireysel tutarlılığı inceler. Genelleştirilmiş bir uyarılma (arousal) halinden ziyade, bireylerin stres veya farklı duygu durumları karşısında kendine has 'tepki kalıpları' olduğunu savunur. Örneğin, bazı bireyler her türlü stresör karşısında kalp hızını artırma eğilimindeyken, bazıları solunum orantısızlıkları veya periferik vazokonstriksiyon ile yanıt verebilir. Bu durum, psikosomatik tıp ve duygulanım araştırmalarında, bireysel farkların nörobiyolojik temellerini anlamada kritik bir belirteçtir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Genel Uyarılmışlık Hali (General Arousal Theory) ile karıştırılır; uyarılmışlık tüm sistemlerin homojen olarak aktive olduğunu varsayarken, tepki özgüllüğü bireysel organ sistemlerinin seçici ve tutarlı aktivasyonunu vurgular.
Keşfetmeye Devam Edin
Otonom Sinir Sistemi
Otonom Sinir Sistemi
Autonomic Nervous System (ANS)
Düz kasları, kalp kasını ve bezleri iç organlar düzeyinde inerve ederek kalp hızı, sindirim ve solunum gibi istemsiz fizyolojik süreçleri düzenleyen periferik sinir sistemi alt bölümüdür.
İncele
Psikofizyoloji
Psikofizyoloji
Psychophysiology
Organizmanın fiziksel ve kimyasal işlevleri ile bilişsel süreçleri, duyguları ve davranışları arasındaki karşılıklı ilişkileri inceleyen disiplinlerarası bilim dalıdır.
İncele