Uygunsuz Uyarıcı
İnappropriate Stimulus
Tanım
Normal koşullarda ilgili reseptör grubu tarafından tetiklenmeyen bir yanıtı ortaya çıkaran anormal fiziksel veya kimyasal uyarıcı türü.
Örnek Vaka / Uygulama
Karanlık bir odada kapalı göz kapaklarının üzerine parmakla hafifçe bastırıldığında görme alanında 'fosfen' adı verilen ışık halkalarının veya parlamalarının görülmesi; mekanik bir basınç uyarısının gözün fotoreseptörlerini aktive etmesinin klasik bir örneğidir.
Derin Analiz
Duyu fizyolojisinde, spesifik duyu modaliteleri belirli enerji türlerine karşı özelleşmiştir. Johannes Müller'in 'Özgül Sinir Enerjileri Yasası' çerçevesinde değerlendirildiğinde, uygunsuz uyarıcılar duyu reseptörlerinin eşik değerlerini manipüle ederek veya anormal bir enerji transferi (örneğin mekanik enerjinin fotoreseptörleri uyarması) yaratarak duyu sinirlerinde karşılık gelen modalitenin algılanmasına yol açar. Bu durum, sinir sisteminin uyarıcının fiziksel doğasından bağımsız olarak, hangi sinir lifinin aktive olduğuna bağlı olarak algı ürettiğini, yani beynin sinyallere göre kodlama yaptığını gösterir.
Etimoloji
Latince 'appropriare' (uyarlamak/özgü kılmak) kelimesinden türetilen 'inappropriate' (uygun olmayan) ile Latince 'stimulus' (dürttürücü, batıcı değnek/uyaran) kelimelerinin birleşimi.
Karıştırmayın
Adekvat (uygun) uyarıcı ile karıştırılır; adekvat uyarıcı reseptörün en düşük eşikle yanıt verdiği doğal enerji türüyken, uygunsuz uyarıcı normalde o reseptörün duyarlı olmadığı enerji türüdür.