Tat Nöronsal Tipleri
Gustatory Neuron Types
Tanım
Periferik ve merkezi sinir sistemindeki tat nöronlarının, temel tat kalitelerine olan duyarlılıklarına göre sınıflandırıldığı kategorilerdir.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında primatların gustatory korteks ve nükleus traktus solitarius kayıtları incelenirken, bir denek yüksek konsantrasyonda kinin (acı) ile karşılaştığında acıya duyarlı tat nöronlarının %20'lik popülasyonunda ani bir ateşleme frekansı artışı gözlenirken, sakkaroz (tatlı) verildiğinde bu nöronlar sessiz kalır, bunun yerine %40'lık tatlı duyarlı grup aktive olur.
Derin Analiz
Tat nöronsal tipleri, primatlarda ve diğer omurgalılarda kimyasal uyarıcıların (tatlandırıcılar, elektrolitler, toksinler) işlenmesinde kritik bir rol oynar. Primat tat nöronlarının yaklaşık %40'ı tatlı uyaranlara, %35'i tuzlu uyaranlara, %20'si acı kimyasallara ve %5'i asitlere (ekşi) en yüksek yanıtı verir. Bu dağılım, sinir sisteminin büyük ölçüde (%75) hayatta kalma için gerekli besin maddelerini tespit etmeye, daha küçük bir kısmını ise (%25) potansiyel olarak zararlı toksinlerden kaçınmaya adandığının evrimsel bir kanıtıdır. Kodlama genellikle etiketli hat (labeled-line) modeli üzerinden işler; burada her bir lif belirli bir tat kalitesine öncelikli olarak tunedir.
Etimoloji
Latince 'gustare' (tatmak, denemek) fiilinden türetilen 'gustatory' ile Yunanca 'neuron' (sinir, sicim) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Tat tomurcukları (taste buds) ve gustatory reseptör hücreler ile sıklıkla karıştırılır; ancak bunlar periferik reseptör yapılarıdır, tat nöronsal tipleri ise bu sinyalleri işleyen afferent sinir liflerinin nöronal kategorizasyonunu ifade eder.